Avrupa’da termometrelerin yükselmesiyle beraber, özellikle ileri yaştaki bireylerde ciddi sağlık problemleri ve can kayıpları yaşandığına dair raporlar gelmeye devam ediyor. Benzer bir durumun Türkiye için de geçerli olduğunu vurgulayan uzmanlar, önümüzdeki 14 günlük süreçte sıcak hava dalgasının etkisini sürdüreceğini ifade ediyor. İklim krizine paralel olarak artan bu sıcaklıkların, yaygın olarak kullanılan bazı ilaçlarla birleştiğinde vücudun ısı dengesini bozabileceği belirtiliyor.
İlaç Kullanımı ve Sıcak Çarpması Riski
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, özellikle depresyon, anksiyete, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ile yüksek tansiyon tedavisinde tercih edilen ilaçların, kavurucu sıcaklarda dehidrasyon ve sıcağa bağlı rahatsızlıkları tetikleyebileceğine dikkat çekti. Özkaya, günün en sıcak dilimlerinde dışarıda vakit geçiren oyun çağındaki çocukların ve yaşlıların en büyük risk grubunu oluşturduğunu ifade etti.
Kalp ve Tansiyon İlaçlarında Elektrolit Dengesi
Yüksek tansiyon hastalarının kullandığı ACE inhibitörleri, ARB grubu ilaçlar ve diüretiklerin (idrar söktürücüler) vücuttaki mineral dengesini etkileyebileceğini belirten Özkaya, şu bilgileri paylaştı: “Bu ilaçlar elektrolit dengesizliği riskini artırabilir. ACE inhibitörleri ve ARB’ler ayrıca normalde susuzluğu tetikleyen hormonun işlevini de etkileyebilir.”
Kalp sağlığı için kullanılan beta blokerlerin de benzer riskler taşıdığını kaydeden Prof. Dr. Özkaya, “Beta blokerler cilde kan akışını sınırlayabilir. Bu da vücudun ısıyı etkili bir şekilde atmasını zorlaştırabilir” diyerek, bu ilaçların vücudun doğal soğuma sistemini yavaşlatabileceğini açıkladı.
Terleme Mekanizmasını Etkileyen İlaç Grupları
Antikolinerjik özellikli ilaçlar ile trisiklik antidepresanların terleme kabiliyetini kısıtlayabileceğini dile getiren uzmanlar, bu durumun vücudun kendini soğutmasını engellediğini belirtti. Bu tür ilaçların sadece psikiyatrik hastalıklarda değil; Parkinson, aşırı aktif mesane, alerji ve bazı solunum yolu rahatsızlıklarının tedavisinde de kullanıldığının altı çizildi.
“Kafa Karışıklığı Varsa Hemen Acile Götürün”
Özellikle risk altındaki yaşlılar ve çocuklarda belirtilerin çok sıkı takip edilmesi gerektiğini hatırlatan Prof. Dr. Şevket Özkaya, hayati bir uyarıda bulundu: “Bu ilaçları kullanan hem çocuk hem yaşlı insanlarımızda zihinsel durumunda herhangi bir değişiklik, kafa karışıklığı veya kişinin kendisi gibi davranmaması durumunda, kişiyi derhal en yakın acil servise götürmek gerekir.”
Sıcak günlerde sıvı alımının artırılması, güneşin en yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkılmaması ve hekim tavsiyelerine uyulması gerektiğini belirten uzmanlar, kritik bir noktaya daha değindi: Sıcak hava nedeniyle ilaçların dozajı veya kullanım sıklığı kesinlikle bireysel kararlarla değiştirilmemelidir.
