Tatlı içeceklerin sağlığı tehdit eden etkileri üzerine yapılan tartışmalar yeni bir boyut kazandı. Gastro Hep Advances dergisinde yayımlanan son çalışma, her gün şekerli bir içecek içen kişilerin mide kanserine yakalanma şansının, bu alışkanlığı olmayanlara göre tam 2,45 kat daha fazla olduğunu ortaya koydu.
112 Binden Fazla Katılımcı Takibe Alındı
Massachusetts General Hospital bünyesinde görev yapan gastroenterolog Andrew T. Chan önderliğindeki ekip, Nurses’ Health Study ve Health Professionals Follow-Up Study verilerinden yararlanarak toplam 112 bin 284 kişinin sağlık verilerini mercek altına aldı. Katılımcıların 1986 ile 2022 yılları arasındaki beslenme düzenleri, yaşam biçimleri, tıbbi geçmişleri ve şekerli içecek tüketimleri her iki yılda bir yapılan anketlerle düzenli olarak izlendi.
Uzun soluklu bu takip süreci boyunca, incelenen grup içerisinde toplam 278 mide kanseri vakası tespit edildi. Araştırma kapsamında gazlı içecekler, meyve aromalı karışımlar, sporcu içecekleri ve limonata gibi ürünler “şekerle tatlandırılmış içecek” sınıfında değerlendirildi. Çalışmada standart bir porsiyon ölçüsü ise 237 mililitre olarak kabul edildi.
Günde Tek Bir Porsiyon Bile Riski Katlıyor
Elde edilen bulgulara göre, günde en az bir porsiyon şekerli içecek tüketen bireylerde mide kanseri görülme sıklığı, hiç tüketmeyenlere oranla 2,45 kat daha yüksek çıktı. Bu tehlikeli artışın hem kadınlarda hem de erkeklerde gözlemlendiği vurgulandı. Veriler, her gün en az bir kez bu içecekleri içen kadınlarda riskin yaklaşık üç katına, erkeklerde ise yaklaşık iki katına çıktığını gösterdi.
Yapay Tatlandırıcılar ve Diğer Risk Faktörleri
Araştırmanın kıdemli yazarı Andrew T. Chan, bu çalışmanın Amerika Birleşik Devletleri nüfusu özelinde şekerli içecek tüketimi ile mide kanseri bağını ortaya koyan ilk bilimsel rapor olduğunu ifade etti. Dikkat çekici bir diğer nokta ise yapay tatlandırıcı içeren içeceklerle ilgili oldu; bu ürünlerin tüketimi ile mide kanseri riski arasında herhangi bir istatistiksel ilişki saptanmadı.
Şekerli içeceklerin daha önce meme, karaciğer ve kolorektal kanser türlerinin yanı sıra obezite ve tip 2 diyabet gibi kronik sağlık sorunlarıyla da ilişkilendirildiği biliniyor. Ancak uzmanlar, bu son çalışmanın gözlemsel bir nitelik taşıdığını ve şekerli içeceklerin doğrudan mide kanserine sebebiyet verdiğini kesin olarak kanıtlamadığını hatırlatıyor.
Olası Nedenler ve Gelecek Çalışmalar
Hastalığın gelişiminde başka faktörlerin de rol oynamış olabileceği belirtiliyor. Araştırmacılar, mide kanseri için bilinen bir risk faktörü olan Helicobacter pylori enfeksiyonu ve katılımcıların ailevi kanser öyküleri konusundaki verilerin sınırlı olduğunu dile getirdi. Şekerli içeceklerin mide kanserini tetikleme mekanizması henüz tam olarak aydınlatılamamış olsa da, uzmanlar şu ihtimaller üzerinde duruyor:
- Kilo artışı ve obezite
- İnsülin direnci
- Steroid hormonlarındaki dengesizlikler
- Vücut içi iltihaplanma (enflamasyon)
- DNA hasarı
- Bağırsak mikrobiyotasındaki bozulmalar
Araştırma ekibi, şekerle tatlandırılmış içeceklerin kanser oluşumundaki kesin rolünü belirlemek ve bu bulguları teyit etmek amacıyla daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
