Türk sinemasının efsane ismi Kadir İnanır, 77 yaşında hayata gözlerini yumdu. Sadece beyaz perdedeki unutulmaz rolleriyle değil, siyasi duruşu ve toplumsal mücadelesiyle de derin izler bırakan usta sanatçı için Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde anlamlı bir cenaze töreni gerçekleştirildi. Sevenlerinin gözyaşları ve alkışları eşliğinde tören alanına getirilen İnanır’ın naaşı, sahnede karanfillerle karşılandı.
Anma Töreninde Neler Yaşandı?
Veda merasimi, usta oyuncunun hafızalara kazınan röportajlarından ve rol aldığı kült filmlerden kesitlerin sunulduğu bir sinevizyon gösterimiyle başladı. Gösterim sırasında ekrana Kenan Evren’in görüntüsü geldiğinde salonda yuhalamalar yükseldi. Bu sırada bir katılımcı, “Yapmayın burası cenaze. Eski Genel Kurmay Başkanını yuhalayamazsınız” diyerek tepki gösterdi. Salondakilerin protestosu üzerine söz konusu kişi yuhalanarak alandan dışarı çıkarıldı.
Oyuncu Volkan Severcan’ın sunuculuğunu üstlendiği törende, siyaset ve sanat dünyasından çok sayıda isim hazır bulundu. Törene Perihan Savaş, Menderes Samancılar, Necmettin Çobanoğlu, Halil Ergün, Levent Özdilek, Nuri Alço, Bülent Emrah Parlak, Burak Deniz ve Birand Tunca gibi sanatçılar katıldı.
Törene Kimler Katıldı?
Siyaset dünyası da İnanır’a son görevini yapmak üzere Harbiye’deydi. DEM Parti Eş Başkanları Tülay Hatimoğulları ile Tuncer Bakırhan, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, İBB Başkan Vekili Nuri Aslan, görevden alınan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, DEM Parti Milletvekilleri Pervin Buldan ile Mithat Sancar, SOL Parti PM Üyesi Alper Taş, CHP İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik ve eski CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu törende yer aldı. Ayrıca Barış Anneleri de usta sanatçıyı yalnız bırakmadı.
Çelenklerin konumu da dikkat çekti. Mutlak butlanla CHP Genel Başkanlığı koltuğuna yeniden oturan Kemal Kılıçdaroğlu‘nun çelengi kapı girişine yerleştirilirken; CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve tutuklu bulunan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu‘nun çelenkleri sahneye yan yana dizildi.
Dostları ve Ailesi Ne Söyledi?
Kürsüye ilk çıkan isim, sanatçının hayat arkadaşı Jülide Kural oldu. Kural duygularını şu sözlerle ifade etti: “Aslında Kadir İnanır’ı hepiniz tanıyorsunuz. Onun haksızlık karşısında o taşan öfkesini, sevgisini ifade ederken sözcüklere hiç ihtiyaç duymamasını, o yoksulluk, adaletsizlik, eşitsizlik karşısında şahlanan vicdanını, bazen de kalbinin kırılganlığında o gözyaşlarının, nasıl da o güzelin gözlerinin dostu olduğunu, kısacası aslında onun insanlığını hepiniz biliyorsunuz. Belki de hayatı boyunca en büyük heyecanı olan sinemada kendi aktörlüğünü inşa ederken tanık olduğum bir şeydir hep. Dönüp dolaşıp başvurduğu yerdir aslında kalbi, sezgileri ve en önemlisi merakı ve hayata gülümseyerek bakabilme cesareti. Ben onu hep izledim bu süreçlerde ve bu benim için çok büyük bir ayrıcalıktı. Bir aktörün sevdiği mesleğini nasıl inşa ettiğini izlemek benim için çok özel bir deneyimdi. Bir yandan da biliyorsunuz ki Kadir İnanır şöyle bir bakışıyla o seyircisinin yıllarca sürecek olan unutulmazıdır. Herkesin kardeşi, oğlu, babasıdır. Ve aslında o halktır. Bütün halkların kardeşidir. Bu dünyadayken ya da ayrılırken en büyük vasiyetidir memlektine, o büyük barışı mutlaka biz halklar kuracağız.”
Oyuncu Menderes Samancılar ise usta aktörün Hekimoğlu Türküsü’nü derlediğini hatırlatarak, “Bundan da övgüyle bahsederdi. Sarılırdık dostça, kocaman bir incir ağacıydı benim için. Sürekli bal gibi incirler veren, bal gibi hayata bakan, barış, kardeşlik, sevgi dolu bir yürek. Kadir İnanır gibi bir değeri asla unutmayacağız” dedi.
Nürnberg Film Festivali Başkanı Adil Kaya konuşmasında, “Sorunlarımız var ama mutlaka çözeceğiz. Bir sanatçı bu sorunlara karşı ses çıkarmıyorsa ben ona sanatçı demem. Karşımızda yıllar boyu barışı arayan bir Kadir İnanır vardır. Bugün Kadir İnanır’ı seven herkesin Jülide’ye de büyük bir teşekkür borcu olduğuna inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
Demokratik Gelişim Enstitüsü (DPI) Direktörü Kerim Yıldız da İnanır’ın barış çabalarına değinerek şunları kaydetti: “Onu değerli kılan yalnızca başarıları değil karakteriydi. Toplumsal çatışmaların sona ermesi, barışın yeşerebilmesi için gerektiğinde büyük riskler alarak elini taşın altına koydu. Özellikle Kürt meselesinin çözümüne yönelik barış arayışlarında samimiyetle, hiçbir kişisel hesap gözetmeden yer aldı. Gözyaşının dinmesi, anaların ağlamaması, bu ülkenin evlatlarının kardeşçe yaşayabilmesi için inandığı barışın sesi olmaya çalıştı.”
Sanatçının yeğeni Levent İnanır ise amcasının eski bir röportajındaki sözlerini paylaştı: “Ben bir gün ölürsem, Türkiye’deki bütün evlerden cenaze kalkacak. Yine onun kendi söylemi, ‘Benim bedenim gider ama yaptığım filmler yıllar sonra keyifle izlenecek’ derdi. Keyifle izlenmenin altı şöyle çizilebilir, bütün filmler nitelikli, sosyal yaralara parmak basan, kahramanları içimizden seçen, nitelikli ve kendi oynadığı kadar senaryolarına da dokunduğu işlerdi. O yüzden hepinizde izler bırakacak. Biz de o izlerle yaşamımıza devam edeceğiz. O yüzden ben onunla vedalaşmıyorum. O içimizde yaşayacak, yaşıyor.”
Neden Vefat Etti ve Nereye Defnedilecek?
Kadir İnanır, zatürre kaynaklı solunum problemleri nedeniyle tedavi gördüğü Acıbadem Fulya Hastanesi’nde 26 Haziran tarihinde yaşamını yitirmişti. Harbiye’deki programın sonunda katılımcılar usta sanatçının tabutu önünden saygı geçişi yaptı. İnanır’ın cenazesi, Barbaros Hayrettin Paşa Camisi’nde kılınacak namazın ardından Ulus Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
