Canan Tolon’un Londra’daki Dirimart galerisinde sergilenecek üç heykel parçası, X-ray taramasında içleri görülemediği gerekçesiyle gümrükte şüpheli sayıldı ve balyozla parçalandı. Eserlerin metal iskeletlerine de el konulurken, sanatçı özgün buluntu nesnelerin yeniden üretilemeyeceğini belirtti.
Eserler neden parçalandı?
25. Vehbi Koç Ödülü sahibi Tolon, Instagram hesabından yaptığı açıklamada, “Şüpheli diye Londra’ya sergime gidecek heykellerimi gümrükte balyozla parçaladılar. Metal armatürlere de prosedür gereği el koyuldu” dedi.
Tolon, T24’ten Faruk Ekici’ye yaptığı açıklamada, “Çok fazla bilgiye sahip olmadığım için kimseyi de suçlamak istemiyorum. Yalnız ben de anlamış değilim. Türkiye’ye giren çıkan o kadar çok heykel var ki, mermer, taş. Yani niçin buna böyle takıldılar, onu da anlamış değilim. Bulgaristan güzergâhından Londra’ya giden bir enstalasyondu. Bu da enstalasyonun üç parçasıydı. Yani bunları böyle sanki büyük bir zevkle içini göremedikleri için içini açmışlar” ifadelerini kullandı.
Olayın yeri kesinleşmedi
Sanatçının aktardığına göre, Londra’daki Dirimart sergisine gönderilen enstalasyonun üç parçası, X-ray taramasında içleri görülemediği için şüpheli bulundu ve kırıldı. Galeri, hasarı fotoğraflarla Tolon’a iletirken tuvallerin zarar görmediğini bildirdi.
Tolon, eserlerin demir iskeletlerinin korunmasını istediğini ancak bunların da kendisine teslim edilmediğini söyledi. Müdahalenin nerede ve kimin tarafından yapıldığı ise belirsizliğini koruyor. Fotoğraflardan birinde kapının üzerinde “T.C.” ibaresini gördüğünü belirten sanatçı, olayın Türkiye-Bulgaristan sınırında yaşandığını düşündüğünü ifade etti.
Tolon ayrıca taşımayı hangi şirketin yaptığını, hangi güzergâhın izlendiğini ve eserlerin sigortalı olup olmadığını bilmediğini aktardı.
Özgün buluntu nesnelerin yerine yenisi konulamayacak
Sanatçı, parçaların yıllardır sakladığı buluntu nesnelerden oluştuğunu ve Londra’daki kompozisyon için özel olarak seçildiğini anlattı. Galerinin eserleri Londra’da yeniden üretme önerisine rağmen Tolon, bu çalışmaların özgün nesnelerin yerini doldurmayacağını düşünüyor.
Kırılan işlerden birini daha önce Yapı Kredi Bankası’nda sergilediğini belirten Tolon, serginin yine de gerçekleşeceğini söyledi.
Sanat eseri taşımacılığında sorumluluk tartışması
Tolon, yaşananların sanat eserlerinin taşınması sırasında sorumlulukların ne kadar önemli olduğunu gösterdiğini ifade etti. Sanatçıların ve galerilerin eserleri kime teslim ettiklerini, taşımanın hangi güzergâhtan yapıldığını ve sigorta koşullarını bilmeleri gerektiğini vurguladı.
Sigorta için talep edilen fiyatın, bir parçanın serginin bütünü içindeki değerini yansıtmadığına dikkat çeken Tolon, yeterli bilgiye sahip olmadan kimseyi suçlamak istemediğini yineledi.
