Anadolu’nun kadim tarihini gün yüzüne çıkaran ve Hitit İmparatorluğu’nun görkemli mirasını yansıtan “Yalburt Pınarı’nda Bir Hitit Kralı” sergisi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde tarih meraklılarıyla buluşuyor. Geçmişin izlerini bugüne taşıyan bu anlamlı etkinliği ziyaret eden Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sergilenen eserleri ve yürütülen bilimsel çalışmaları yerinde inceledi.
Sergi Nerede ve Hangi Kapsamda Hazırlandı?
Konya’nın Ilgın ilçesinde yer alan Yalburt Yaylası’ndaki arkeolojik değerleri odağına alan sergi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ile Amerika Birleşik Devletleri İllinois Üniversitesi iş birliğiyle hayata geçirildi. Prof. Dr. Ömür Harmanşah’ın küratörlüğünü üstlendiği sergiyi gezen Bakan Ersoy, projenin detayları hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Etkinlik, 1970 yılında keşfedilen hiyeroglif Luvice yazıtlı kutsal su anıtını ve bu önemli kültürel varlığın çevresinde gerçekleştirilen bilimsel araştırmaları tüm detaylarıyla tanıtıyor.
Ziyaretçileri Kaç Eser ve Ne Tür İçerikler Bekliyor?
Sergide, 1970-1975 yılları arasında Raci Temizer başkanlığındaki kazı ve restorasyon çalışmalarında gün ışığına çıkarılan 40 eser yer alıyor. Eserlerin Anadolu’nun köklü geçmişine ışık tuttuğunu ve Hitit mirasını yakından tanıma fırsatı sunduğunu vurgulayan Mehmet Nuri Ersoy, “Yalburt’un 1970 yılındaki keşfinden günümüze uzanan arkeolojik araştırma sürecinin de görsel ve belgesel materyallerle kapsamlı biçimde ziyaretçilere sunulduğunu” dile getirdi.
Sergi içeriği sadece fiziksel buluntularla sınırlı kalmıyor; Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson liderliğinde 2010-2021 yılları arasında yürütülen Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi verileri de sunumda yer alıyor. Bakan Ersoy, bu bulguların video, fotoğraf, saha defteri, arkeolojik çizim ve arazi formları gibi çeşitli materyallerle zenginleştirildiğini belirtti. Ersoy, ziyaretçilerin bir arkeolojik alanın keşif anından restorasyonuna kadar geçen tüm bilimsel sürece tanıklık edebileceğini söyleyerek tüm vatandaşları bu özel sergiye davet etti.
Yalburt Pınarı’nın Keşif Hikâyesi Nasıl Başladı?
Arşiv belgeleriyle desteklenen sergi, 1970 yılının Eylül ayında tesadüfen başlayan keşif sürecini de aktarıyor. Yol Su Elektrik ekiplerinin içme suyunu kanalize etmek için yaptığı kazılar sırasında hiyeroglif kabartmalı taş bloklara rastlanmasıyla bölgenin kaderi değişti. Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi uzmanlarının bölgeye gelmesiyle 1970-1975 yılları arasında Raci Temizer, Mahmut Akok, Aliye Öztan, Levent Zoroğlu ve Kemal Balkan’dan oluşan ekip tarafından koruma ve kazı çalışmaları başlatıldı.
Kutsal Havuz Anıtı’nın Tarihsel Önemi Nedir?
Yapılan araştırmalar sonucunda, ortaya çıkarılan yapının Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya (MÖ 1245-1215) tarafından inşa ettirilen, hiyeroglif Luvice yazıtlarla bezeli kutsal bir havuz anıtı olduğu saptandı. 1971-1972 yıllarındaki kazılarda havuzun özgün temellerine ulaşılarak 12,70 x 8,30 metre boyutlarındaki doğu-batı doğrultulu planı yeniden ayağa kaldırıldı. İncelemeler, bu Hitit havuzunun antik çağda uzun süre hizmet verdiğini, Erken Roma Dönemi’nde ise Hitit bloklarının devşirme malzeme olarak kullanılıp yapının yaklaşık 5 x 4 metre ölçülerinde küçültülerek tekrar inşa edildiğini gösterdi.
Bakan Ersoy, serginin hazırlanmasında emeği geçen Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğüne, İllinois Üniversitesine, Prof. Dr. Ömür Harmanşah’a, Dr. Peri Johnson’a ve tüm uzman ekibe teşekkürlerini sundu. Yalburt Höyüğü ve Kalkamak Mezarlığı sırtında 1971-1972 yıllarında yapılan sondajlarla Demir Çağı, Helenistik ve Erken Roma dönemlerine ait yerleşim izleri de tespit edilmiş olup, bugün yaylada görülen anıt 1972 yılında Raci Temizer ve ekibince yeniden kurulmuştur.
