14. Boğaziçi Film Festivali’nde Reis Çelik’in Kör Gece’si ile Bişar Bektaş imzalı Gayda Yolu, Ulusal Yarışma kapsamında izleyici karşısına çıktı. Atlas 1948 Sineması’ndaki gösterimlerin ardından ekipler, filmlerin hikâyelerini ve yapım süreçlerini seyircilerle paylaştı.
Kör Gece’de 12 Eylül’ün kadınlara bıraktığı iz
Reis Çelik’in Lâl Gece ile başlayan üçlemesinin ikinci filmi Kör Gece, 12 Eylül askeri darbesi dönemindeki işkenceleri Fatma adlı kadın karakterin yaşadıkları üzerinden ele alıyor.
Söyleşide filmi neden bir kadın hikâyesi olarak kurduğunu anlatan Çelik, o dönemde kendisinin de cezaevinde kaldığını söyledi. Yönetmen, şu ifadeleri kullandı:
“Bence filmin can alıcı yeri, budur. Bütün acıları erkekler üzerinden anlattık; baskılar, idamları… Evet; herkese yapıldı ama asıl gizli acıları çeken, acılarının üstü kapatılan ve acılarını haykırma şansı bile verilmeyen taraf, kadınlardır.
12 Eylül’de ben de içerideydim, birçok arkadaşım da vardı. Biz küçük küçük yattık çıktık ama dünyada görülmemiş işkenceleri, kadınlar gördü. Kadınların onuruyla, kadınların bütün yaşamıyla oynandı. Onun için bu film ve benzeri filmlerin, bana göre, hep gizli ama başrol acı çeken tarafı, kadınlardı. Onun için kadınlar üzerinden anlatmak istedim.”
Fatma’yı oynayan Özge Arslan, karakterin hem fiziksel hem de psikolojik açıdan kendisi için zorlayıcı olduğunu belirtti. Söyleşide yer alan Ümit Çırak, 1979’da Şirinevler’de yaşadığı bir olayı anlatarak farklı siyasi görüşlerden insanların çatışmalı bir dönemde sergilediği dayanışmayı aktardı. İştar Gökseven ise 12 Eylül’de yaşananların genç kuşaklara anlatılması gerektiğini vurguladı ve “Bunları unutmamamız gerekiyor” dedi.
Gayda Yolu’nun siyah-beyaz dünyası
Festivalin Ulusal Yarışma seçkisindeki Gayda Yolu’nun yönetmeni Bişar Bektaş, filmin hikâyesinin öğretmenlik yaptığı köyde geçirdiği yıllarda oluştuğunu anlattı. Filmde görülen köyün kendi köyü olduğunu belirten Bektaş, “Filmde gördüğünüz köy, kendi köyüm. Orada idarecilik yaptığım yedi yıllık dönemde bu hikâye yavaş yavaş şekillenmeye başladı” dedi. Yönetmen ayrıca, eşiyle evlenirken film çekmenin evlilik şartlarından biri olduğunu söyledi.
Yapımda bazı figüranların öğrencileri ve velileri olduğunu da aktaran Bektaş’ın filmi, seyirci buluşmasının ardından soruları yanıtlayan ekip tarafından değerlendirildi.
Görüntü yönetmeni Gökhan Atılmış, Gayda Yolu’nun siyah-beyaz çekilmesinde ekonomik imkânların etkili olduğunu belirtti. Atılmış, “Gerçekleri anlatayım mı; paramız yoktu, kostümümüz yoktu, 80’leri yapamadık. Tuğlalar bir yerde yeni, bir yerde eskiydi. Renkli çekemezdik. Mesela orada kot pantolonlar var; 80’lerde kot pantolon var mıydı arkadaşlar? Ama siz fark ettiniz mi? Renkli olsaydı büyük prodüksiyon gerekiyordu açıkçası. Bizimse çok az paramız vardı, çok az vaktimiz vardı. Ama mutluyum; iyi ki siyah-beyaz çektik” diye konuştu.
Oyuncular Aydın Orak ve Hacı Ali Konuk, farklı tiyatro geleneklerinden gelen oyuncuların ortak bir anlatım dili kurmasının önemine değindi.
Hasan öğretmenin aidiyet arayışı
Gayda Yolu’nda Hasan öğretmeni canlandıran Baran Şükrü Babacan, karakterin aidiyet sorunuyla kendi hayatı arasında bağ kurduğunu söyledi. Ailesinin Diyarbakır’dan Antalya’ya göç ettiğini anlatan oyuncu, “Bir türlü tam olarak bir yere ait olamama durumunu ben de hissetmiştim. Hasan’da beni etkileyen de buydu” diye konuştu.
Şerife karakterini oynayan Mine Doğan ise rolün başlangıçta kendisine uzak geldiğini, karakteri anlayabilmek için yoğun bir çalışma yürüttüğünü belirtti.
Festivalde ayrıca Uluslararası Kısa Film Yarışması kapsamındaki filmlerin gösterimleri yapıldı.
