Girne’de bulunan Art Rooms Galeri, Kıbrıslı sanatçı Eser Keçeci’nin “Suspended Between” adlı kişisel sergisine ev sahipliği yaparak sanatseverleri hafıza temalı bir yolculuğa davet ediyor. Alüminyum, pleksi, mermer ve kâğıt gibi farklı materyalleri bir araya getiren sanatçı; kargalar, kâğıt tekneler, çocuk figürleri ve eski Kıbrıs sokakları üzerinden bireysel anılarını toplumsal bir belleğe dönüştürüyor. Video ve resimlerden oluşan bu çalışma, geçmişle günümüz, hayal ile gerçek arasında özgün bir atmosfer oluştururken, izleyicileri de bu akışkan dünyanın bir parçası olmaya çağırıyor. Güncel gelişmeleri ve özel haberleri takip etmek isteyenler BirGün’ün WhatsApp kanalına buraya dokunarak abone olabilirler.
Serginin temel motivasyonlarını, çocukluk döneminin sanatsal üretimindeki etkisini ve şehirlerin yaşadığı değişimi sanatçı Eser Keçeci ile ayrıntılı bir şekilde ele aldık.
Serginin Konusu Nedir? Ortak Bir Hissiyat Olarak ‘Arada Kalmışlık’
Keçeci, “Suspended Between” sergisinin belirli bir plan dahilinde değil, yıllar boyu ürettiği eserlerin ortak bir duygu odağında birleşmesiyle ortaya çıktığını ifade ediyor. Sanatçıya göre bu temel his, Kıbrıs’ta yaşamın getirdiği “arada kalmışlık” durumu. Bu vaziyetin sadece coğrafi ya da siyasi bir durum olmadığını, aynı zamanda duygusal ve zihinsel bir süreci temsil ettiğini vurgulayan Keçeci, yaratım sürecini şu sözlerle açıklıyor: “Bu sergi aslında tek bir fikirle başlamadı. Zaman içinde ürettiğim resim ve videoların dönüp dolaşıp aynı duygu etrafında buluştuğunu fark ettim. O duygu da ‘arada kalmışlık’tı. Kıbrıs’ta doğup büyümek, insanın dünyayla kurduğu ilişkiyi ister istemez etkiliyor. Bir yandan güçlü bir aidiyet hissediyorsunuz, diğer yandan hiçbir yere tam olarak ait olamıyorsunuz.”
Zamanla aynı noktada buluşan bu eserlerin sergi ismini de doğal bir süreçle belirlediğini söyleyen sanatçı, “Sonradan fark ettim ki bütün bu işler aslında aynı eşikte duruyor; gerçek ile hayal, geçmiş ile bugün, görünen ile sezilen arasında. Suspended Between başlığı da bu ortak ruhu en doğru biçimde ifade etti.” şeklinde konuşuyor.
Figürler Nasıl Oluştu? Çocukluk ve Yaşayan Hafıza Alanı
Sanatçının çalışmalarında çocukluk teması, geçmişe duyulan nostaljik bir histen ziyade, şimdiki zamanı anlamlandırmaya yarayan dinamik bir bellek alanı olarak görülüyor. Kıbrıs’ta büyümenin bu perspektifi şekillendirdiğini belirten Keçeci, çocukluğun sadece ailevi değil, sokaklar ve tarihsel çelişkilerle de yoğrulduğunu dile getiriyor.
Eserlerinde kendi çocuklarını model olarak kullandığını belirten sanatçı, süreci şu cümlelerle aktarıyor: “Figürlerde hem onlara hem de kendi çocukluğuma ait izler bulunuyor. Ancak bu figürleri otobiyografik karakterler olarak görmüyorum. Zamanla onlar belirli bireyleri temsil etmekten çıkarak ortak bir hafızanın parçasına dönüştüler. Benim için çocuk, dünyaya henüz kesin sınırlar koymayan bir bakışın temsilcisi. Eski bir sokağın ortasında duran bir kâğıt tekneyi ya da omzuna konan bir kargayı yadırgamıyor. Çünkü çocuk için gerçek ile hayal arasında yetişkinlerin kurduğu kadar keskin sınırlar yok. Belki de bu nedenle izleyici, bu figürlerde benim çocuklarımı değil, kendi çocukluğundan bir parçayı görebiliyor.”
Materyallerin Rolü Nedir? Transparan Yüzeyler ve Hafıza Metaforu
Keçeci’nin eserlerinde sıkça rastlanan şeffaf yüzeyler, sadece görsel bir üslup değil, aynı zamanda hafızanın çalışma prensibini simgeleyen bir metafor görevi görüyor. Belleğin hiçbir bilgiyi tamamen saklamadığını ya da bütünüyle açığa çıkarmadığını savunan sanatçı, katmanların geçmişi yok etmek yerine onu dönüştürdüğünü söylüyor: “Katmanlar üst üste geldikçe önceki görüntü tamamen kaybolmuyor; sadece kısmen örtülüyor. Bu durum bana hem zamanın hem de yaşadığımız coğrafyanın katmanlı yapısını hatırlatıyor.”
Kıbrıs’ın farklı kültürlerin ve dönemlerin aynı düzlemde yaşadığı çok boyutlu bir yer olduğunu belirten Keçeci için hatırlananlar kadar unutulanlar da sanatının vazgeçilmez bir parçası.
Kentlerin Dönüşümü Neyi Değiştiriyor? Hafıza ve Mekân İlişkisi
Keçeci’nin anlatısında şehir, sadece bir yerleşim yeri değil, belleğin en temel koruyucusu olarak konumlanıyor. Modern kentlerde mekanlarla kurulan duygusal bağın hızla zayıfladığını kaydeden sanatçı, yapısal değişimlerin binalarla birlikte orada biriken hatıraları da yok ettiğini vurguluyor. Eski Kıbrıs sokaklarına bakarken taşlardan ziyade insan izlerini aradığını belirten Keçeci, kentlerin birey üzerindeki etkisini şöyle tanımlıyor: “Kişisel hafızayla kentsel belleğin birbirinden ayrılabileceğini düşünmüyorum. Çünkü yaşadığımız şehirler, kim olduğumuzun da sessiz tanıklarıdır.”
Görsel Dil Ne Öneriyor? Dijital Çağda Yavaş Bakma Eylemi
Hızla tüketilen görsellerin hakim olduğu günümüzde Keçeci, izleyiciyi yavaşlamaya davet eden bir dil benimsiyor. Bu yaklaşımın bilinçli bir protestodan ziyade üretim tarzının bir meyvesi olduğunu söyleyen sanatçı, belleğin işleyişine atıfta bulunarak şunları ekliyor: “Bugün çok fazla görüntü üretiyoruz ama çok azına gerçekten bakıyoruz. Ben izleyicinin çalışmanın karşısında biraz daha uzun kalmasını, yüzeye yeniden bakmasını ve her seferinde yeni bir ayrıntı keşfetmesini istiyorum. Çünkü hafıza da böyle çalışıyor; tek seferde değil, zaman içinde, yavaş yavaş.”
Kıbrıs’taki yaşamın zaman algısını nasıl etkilediğine değinen sanatçı, sözlerini şöyle tamamlıyor: “Burada zaman doğrusal akmıyor; geçmiş, bugün ve hayal edilen gelecek çoğu zaman aynı anda hissediliyor. Benim katmanlı görsel dilim de biraz bu yaşama biçiminin doğal bir yansıması.”
Eser Keçeci’nin “Suspended Between” sergisi, 22 Ağustos tarihine kadar, pazar günleri hariç her gün saat 13.30 ile 20.30 saatleri arasında Art Rooms Galeri’de ücretsiz olarak ziyaret edilebilir.
