Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın organize ettiği Malatya Kültür Yolu Festivali kapsamında, kentin asırlara dayanan zengin mutfak mirası yemek meraklılarıyla buluştu. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından yürütülen “Lezzet Noktası” girişimiyle, gastronomi dünyasının önde gelen isimleri şehrin tat haritasını titizlikle oluşturdu.
Malatya’nın 31 Lezzet Noktası Nerede ve Nasıl Belirlendi?
Gastronomi dünyasının popüler simalarını bir araya getiren festivalde, kentin mutfak kültürü mercek altına alındı. Ömür Akkor’un ev sahipliği yaptığı etkinlikte; Gamze Cizreli, Aylin Öney Tan, Ebru Erke, Müge Akgün, Mevlüt Özkaya, Emre Murat, Erşan Yılmaz, Halil Sarıal ve Gökhan Ali Çamkerten gibi isimler Malatya’nın eşsiz tatlarını deneyimledi.
Şefler, yemek yazarları ve sektör profesyonellerinden oluşan ekip, festival süresince 31 farklı mekan belirleyerek yerel işletmelerin meşhur tariflerini yerinde inceledi. Malatya’nın kadim fırın geleneklerinden yöresel üretim tekniklerine kadar uzanan bu süreçte misafirler, mutfak ustalarıyla bir araya gelerek geleneksel yemeklerin hazırlık aşamalarını yakından gözlemleme fırsatı buldu.
Malatya Mutfağının 6 Bin Yıllık Geçmişinde Neler Var?
Festivalin ev sahibi şefi Ömür Akkor, Malatya mutfağının karakterini belirleyen iki temel unsuru bulgur ve fırın kültürü olarak tanımladı. Anadolu genelinde bulgurun yaygın olduğunu ancak Malatya’da çok özel bir ustalıkla işlendiğini vurgulayan Akkor, kentin fırıncılık tarihinin binlerce yıl öncesine dayandığını belirtti.
Arslantepe Höyüğü’ndeki kazılarda elde edilen bulgularla modern Malatya mutfağı arasındaki bağa dikkat çeken Akkor, “Yaklaşık 6 bin yıl önce kullanılan fırınlarda uzun süre et pişirildiğini gösteren kanıtlar var. Bugün de Malatya’da çeşitli et yemeklerinin fırınlarda uzun süre pişirilmesi bu sürekliliğin bir göstergesidir” ifadelerini kullandı. Akkor, 31 Lezzet Noktası projesinin yerli ve yabancı turistleri doğru adreslere yönlendirerek yerel esnafa büyük katkı sağladığını söyledi. Deprem sonrası toparlanma sürecine de değinen şef, “Malatya eski günlerine yavaş yavaş dönüyordu; bence artık döndü” diyerek kentin yeni gastronomi vizyonundan övgüyle bahsetti.
Hangi Yöresel Yemekler Listede Öne Çıkıyor?
Şef Halil Sarıal, kenti ziyaret edenlerin ilk durağının mutlaka kiraz yaprağı sarması olması gerektiğini ifade etti. Yeşilyurt’a özgü bu ekşi lezzetin ardından, fırın kültürünün simgesi geleli kebabı ile kuyruk yağı ve bulgurun harmanlandığı Arapgir dolmasının tadılması gerektiğini belirten Sarıal, bu spesiyallerin Malatya’yı diğer illerden ayırdığını vurguladı.
Şehir mutfağında tam 86 çeşit bulgur yemeği bulunduğunu kaydeden Sarıal, bunların 48 tanesinin etli, geri kalanının ise etsiz olarak hazırlandığını açıkladı. Bulgurun bu denli çeşitli kullanımı sayesinde Malatya’nın vegan ve vejetaryen beslenme tarzı için de önemli bir durak haline geldiğini söyleyen Sarıal, özellikle kiraz yaprağı sarmasının bitkisel içeriğiyle bu zenginliğin en güzel örneği olduğunu dile getirdi. Sarıal ayrıca, odun ateşinde ağır ağır pişen fırın yemeklerinin Malatya’nın lezzet sırrı olduğunu hatırlattı.
Festivalin Yerel Esnafa Katkısı Ne Oldu?
Konuk şeflerden Erşan Yılmaz, Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin gastronomi ayağının şehir ekonomisine can suyu olduğunu ifade etti. Etkinliğin düzenlendiği bölgelerde yerel tatlara ilginin arttığını belirten Yılmaz, bu durumun işletmelerin cirolarına olumlu yansıdığını söyledi. Önceki duraklarda olduğu gibi Malatya’da da benzer bir hareketlilik yaşandığını vurgulayan Yılmaz, deprem sonrası ayağa kalkan kent için gastronominin birleştirici gücüne dikkat çekti.
Aile Mirasından Kadın Girişimciliğine Uzanan Hikayeler
Belirlenen 31 Lezzet Noktası, sadece yemekleriyle değil hikayeleriyle de büyüledi. Şengül Çilesiz’in evinin mutfağında başlattığı ve bugün 35 kadına istihdam sağlayan Fenomen Ev Yemekleri, bu başarı öykülerinden biri olarak öne çıkıyor. Burada coğrafi işaretli kiraz yaprağı sarma köftesinden bumbara, ev baklavasından midye tatlısına kadar pek çok lezzet kadın emeğiyle sunuluyor.
Kentin taş fırın geleneğini yaşatan Çamlıca Malatya Sofrası’nda ise koordinatör İbrahim Halil Kılıç, kağıt kebabı, kuzu dolma ve sebzeli kebapların popüler olduğunu belirtti. Kılıç, finalin mutlaka kaymaklı kayısı tatlısı ile yapılması gerektiğini önerdi. Bir diğer önemli durak olan Ali Dayı Alabalık Restoran ise 50 yıllık aile geleneğini üçüncü kuşağa taşıyor. İşletmeci Ali Eren Çiçek, kendi tesislerinde yetişen taze alabalıklarla hazırlanan patentli alabalık pizzası ve kiremitte kaşarlı alabalığın misafirlerin favorisi olduğunu belirtti.
