Yaz aylarında yükselen hava sıcaklığı ve nemin vücut ısısında artışa neden olduğunu ifade eden Uzm. Diyetisyen Hande Güngör, bu durumun beyin başta olmak üzere hayati organlar üzerinde hasar bırakabileceği uyarısında bulundu. Metabolizmanın terleme yoluyla vücut ısısını kontrol altında tutmaya çalıştığını ancak aşırı sıcaklarda bu mekanizmanın tek başına yeterli olmayabileceğini kaydeden Güngör, beslenmenin metabolik uyum üzerindeki önemini vurguladı.
Sıcak Havalarda Risk Faktörleri ve Vücut Isısı
Beslenme ve Diyet Uzmanı Hande Güngör, terlemeyi ve vücut ısısı dengesini olumsuz etkileyen unsurlara dikkat çekerek, “Ayrıca şişmanlık, herhangi bir hastalığa bağlı yüksek ateş, aşırı sıvı kaybı (dehidrasyon), kalp hastalığı, ruh ve sinir hastalığı, alkol ve uyuşturucu madde kullanımı ile tedavi hedefli bazı ilaçların (tansiyon düşürücüler, idrar söktürücüler gibi) kullanımı da sıcak havalarda terlemeyi etkileyen diğer faktörlerdendir. Bu gibi durumlarda yükselen vücut ısısı beyin ve diğer hayati organlarda hasara yol açabilir. Sıcak havalarda metabolizmanın uyum becerisini arttırmanın en önemli yollarından biri beslenmedir” açıklamasında bulundu.
Her Gün En Az 12-14 Bardak Sıvı
Sıvı tüketimi konusunda önemli tavsiyeler veren Uzm. Dyt. Hande Güngör, şu ifadeleri kullandı: “Özellikle susuzluk hissi olmasa bile her gün en az 12-14 su bardağı sıvı tüketilmelidir. Kafein, alkol ve fazla miktarda şeker içeren içecekler vücuttan daha fazla sıvı kaybına yol açtığı için tüketilmemelidir. Sıvı alımında su içmek esas olmakla beraber, su dışı sıvı alımında kahve, çay, şekerli ve gazlı içecekler gibi kafein içeren içecekler yerine de süt, meyve suyu, ıhlamur ve kuşburnu gibi bitki çayları, meyve ve sebze suları, sade maden suyu tercih edilmelidir. Eğer doktor tarafından sıvı alımı kısıtlanmış veya idrar söktürücü ilaç kullanılması söz konusu ise ilgili doktora başvurmak gerekir.”
Mineral Kayıplarına Karşı Doğru Besinler
Terleme nedeniyle vücudun sadece su değil, aynı zamanda mineral de kaybettiğini belirten Uzm. Diyetisyen Hande Güngör, “Terlemeyle sodyum, kalsiyum, potasyum ve magnezyum gibi mineraller büyük ölçüde kaybedilir. Mineral kayıplarının önüne geçmek için peynir, zeytin, kuru yemiş gibi sodyum kaynaklarından, yumurta, süt ve süt ürünleri ve koyu yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyum kaynaklarından, muz, pazı, patates ve baklagiller gibi potasyum kaynaklarından, tam tahıllar, badem, havuç, hurma, ayçiçeği ve muz gibi potasyum kaynaklarından zengin beslenmek gerekir. Su oranı yüksek, mevsimine uygun sebze ve meyvelerden destek alınmalıdır” şeklinde konuştu.
Su İçeriği Zengin Besinler ve Tüketim Önerileri
Su oranı yüksek gıdaların sıvı ihtiyacını karşılamada büyük destek sağladığını söyleyen Uzm. Dyt. Hande Güngör, “Yaz mevsimde öne çıkan su içeriğinden zengin salatalık, marul, kabak, kavun, karpuz, limon, ananas, çilek, üzüm gibi yiyeceklerin çiğ tüketimi sıvı ihtiyacının karşılanmasını destekler. Mide kramplarına sebep olabileceği için çok soğuk ve buzlu içecekler tercih edilmemelidir. Bu gibi besinler tüketilecekse yavaş ve küçük porsiyonda tüketilebilir” dedi.
Sağlıklı Pişirme ve Hijyen Kuralları
Güngör, beslenme düzeninde dikkat edilmesi gereken diğer hususları ise şöyle sıraladı: “Vücut direncini artırmak ve vücudun yeterli miktarda vitamin ve mineral almasını sağlamak için bol miktarda sebze ve meyve tüketilmelidir. Tüm sebze ve meyvelerin iyi yıkanması gıda güvenliği açısından önem taşır. Yağlı besinlerin ve yağda kızartmaların tüketiminden kaçınılmalı, yemeklerde bitkisel sıvı yağlar kullanılmalıdır. Yemekleri pişirirken kızartma ve kavurma yerine haşlama, ızgara, kendi suyunda veya az suda pişirme gibi sağlıklı pişirme yöntemleri uygulanmalıdır. Dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerin, tüketiminden kaçınılmalı, çabuk bozulma riski olan besinler açıkta bekletilmemeli, besinlerin hazırlanması ve pişirilmesi aşamalarında hijyen kurallarına özen gösterilmelidir. Gıda zehirlenmelerinin önüne geçmek için bitkisel bazlı beslenme tercih edilmelidir. Sıcak yaz aylarında bu beslenme önerilerine özen göstererek sağlıklı bir yaz geçirilebilir.”
Sıcaklık ve nem artışına karşı vücudun adaptasyon sürecini ve terlemeyle oluşan kayıpları hatırlatan Uzm. Diyetisyen Hande Güngör, sıvı ihtiyacını karşılayan gıdaların önemine bir kez daha vurgu yaptı.
