Sağlık sistemindeki yapısal sorunların ve çözüm yollarının tartışıldığı “Sağlık Sisteminde Çöküş/Kamucu Toplumcu Çıkış Sempozyumu”nun bildirileri, kapsamlı bir eser haline getirilerek okurlara sunuldu. Geçtiğimiz yıl İstanbul’da Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve İstanbul Tabip Odası (İTO) tarafından düzenlenen bu önemli etkinliğin dokümantasyonu, pdf formatında dijital dünyadaki yerini aldı. BirGün’ün güncel gelişmelerini ve özel içeriklerini takip etmek isteyenler, kurumun WhatsApp kanalına abone olabilirler.
Eserin hazırlanma sürecinde konuşmacılar, sempozyumda sundukları metinleri güncelleyerek ve yer yer yeniden kaleme alarak kitaba son halini verdiler. Bu titiz çalışma sayesinde kitap, etkinliğe katılamayanların yanı sıra oturumları bizzat takip edenler için de yeni ve derinlikli bilgiler barındırıyor.
Toplumsal Sağlık Göstergeleri ve Türkiye’nin Tablosu
Kitabın ilk bölümü, Dr. Sibel Sakarya’nın “Toplumsal Sağlık Göstergeleri” başlıklı sunumuyla açılıyor. Yazı, “Halk sağlığı yaklaşımı, sağlığı toplumsal düzeyde ele alır ve sağlığın toplumsal düzeydeki göstergelerine odaklanır” ifadesiyle sağlığın kolektif boyutuna dikkat çekiyor. Çalışmada Türkiye’nin sağlık durumu, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) temel gösterge sınıflandırmasına göre inceleniyor.
Değerlendirmeler yalnızca tıbbi verilerle sınırlı kalmayıp; eğitim, gelir seviyesi, çalışma koşulları ve beslenme gibi sosyal belirleyicileri de kapsıyor. Yazıda; Bebek Ölüm Hızı, Anne Ölüm Oranı, diyabet sıklığı ve kanser vakaları gibi verilerin yanı sıra sağlık harcamaları ve sosyal güvenlik kapsamındaki nüfusa dair güncel grafikler de yer alıyor.
Farklı Alanlarda Hekimlik Deneyimleri
Sempozyumun “Türkiye’de Hekim Olmak” başlıklı ikinci oturumunda yer alan deneyim paylaşımları, kitapta geniş yer buluyor. Çeşitli çalışma alanlarından hekimler, kendi uzmanlık pencerelerinden sistemi şu başlıklarla değerlendiriyor:
- Dr. Özgür Kasapçopur: “Tıp Fakültesinde Hekim Olmak”
- Dr. Dilek Kanmaz: “Sağlık Bakanlığı Hastanesinde Hekim Olmak”
- Dr. Okan Toygar: “Özel Hastanede Hekim Olmak”
- Dr. Yelda Emek: “Birinci Basamakta Hekim Olmak”
- Dr. Bülent Nazım Yılmaz: “Acil Serviste Hekim Olmak”
- Dr. Sultan Kelleci: “İşyeri Hekimi Olmak”
Bu ortak anlatılar, AKP iktidarı döneminde sağlığın ticarileşme sürecini ve hekimlerin karşılaştığı kronikleşmiş ortak sorunları net bir şekilde ortaya koyuyor.
Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Kurumsal Miras
“Sağlık Sisteminin Durumu” başlıklı üçüncü bölümde Dr. Hakan Tüzün, sosyal güvenliğin tarihsel gelişiminden yola çıkarak dünyadaki finansman modellerini ve Türkiye’deki AKP dönemi dönüşümünü anlatıyor. Dr. Aslı Davas ise “Türkiye’de Sağlık Hizmetleri” yazısında ülkemizde bir sağlık sisteminin varlığını sorgularken şu tespiti yapıyor:
“Cumhuriyet tarihi boyunca, tüm eksikliklerine ve dönemsel gerilemelere rağmen, sağlık hakkının dile getirilebildiği, talep edilebildiği ve bu doğrultuda mücadele yürütülebildiği bir kurumsal miras mevcuttur. Bugün eleştirdiğimiz sağlık politikaları, bu mirasın bütünüyle yokluğu üzerinden değil; aksine onun üzerine inşa edilmiş bir dönüşüm süreci üzerinden değerlendirilmelidir.”
Sağlıkta Emek Gücü ve Esnek Çalışma
Dr. Özlem Özkan’ın kaleme aldığı bölümde, sağlık emek gücünün dönüşümü çarpıcı verilerle ele alınıyor. Emek gücünü tanımlayan kavramların İngilizcede on altı, Türkçede ise yirmi bir farklı terimle ifade edilmesi çalışmanın dikkat çeken detayları arasında. Yazıda; beş dakikada hasta muayenesi, esnek istihdam, işsizlik, yoğun çalışma temposu ve belirsiz ücretlendirme gibi mekanizmaların, sağlık alanını sermaye için bir “yeni birikim alanı” haline getirme çabasının parçası olduğu vurgulanıyor.
Çıkış Yolu: Kamucu ve Toplumcu Mücadele
Kitabın final bölümünde çözüm önerileri üzerinde duruluyor. Dr. Onur Hamzaoğlu, kamu ve devlet mülkiyeti gibi kavramları analiz ederek kapitalist düzende neden devlet işletmeciliğinin savunulması gerektiğini açıklıyor.
Sempozyumun son konuşmacısı Dr. Alpay Azap ise mücadelenin üç ana sacayağını; hukuksal, akademik/bilimsel ve toplumsal/politik alanlar olarak tanımlıyor. TTB’nin faaliyetlerine ve otuz bin kişinin katıldığı “Çok Ses Tek Yürek Mitingi”ne atıfta bulunan Azap, geleceğe yönelik mücadele hattını çiziyor. Sağlık politikaları meraklıları için bir rehber niteliğindeki bu esere İstanbul Tabip Odası’nın resmi internet sayfası üzerinden ulaşılabilir.
