Bahar güneşinin yüzünü göstermesiyle beraber; ağaç, çim ve yabani otlardan yayılan polenler pek çok kişi için burun akıntısı, hapşırık ve göz kaşıntısı gibi zorlayıcı belirtileri de beraberinde getirdi. Associated Press tarafından aktarılan bilgilere göre, alerjik reaksiyonların şiddeti; yaşanılan bölgeye, hassas olunan polen türüne ve bireysel alışkanlıklara göre farklılık gösterebiliyor.
Uzman isimler, iklim değişikliğinin etkisiyle alerji dönemlerinin artık çok daha uzun ve yoğun geçtiğine vurgu yaparken, mevsimsel alerji tedavilerinin de geçmiş yıllara oranla daha yüksek başarı sağladığını ifade ediyor.
Polen Nedir ve Hangi Türler Alerjiyi Tetikler?
Polen, tohumlu bitkilerin ve ağaçların üreme döngüsü sırasında doğaya saldığı toz benzeri bir maddedir. Mevsimsel döngüde ilkbaharın erken dönemlerinde ağaç polenleri etkili olurken, ilerleyen süreçte çimenler, yaz sonu ve sonbahar başında ise yabani otlar polen üretmeye başlar.
Amerika Astım ve Alerji Vakfı verilerine göre, alerjiye en sık yol açan ağaç türleri arasında huş, sedir, kavak, akçaağaç, karaağaç, meşe ve ceviz yer alıyor. Çim türleri içerisinde ise Bermuda çimi, Johnson çimi, çavdar çimi ve Kentucky çimi gibi çeşitler semptomları tetikleyen başlıca unsurlar olarak belirtiliyor.
İlk Adım: Polen Maruziyetini En Aza İndirmek
Alerjiyle mücadelenin temel yolu, polenle teması mümkün olduğunca azaltmaktan geçiyor. Uzmanlar, hava ne kadar güzel olursa olsun ev ve araç pencerelerinin kapalı tutulmasını, dışarıya çıkıldığında uzun kollu kıyafetlerin tercih edilmesini ve polen yoğunluğunun zirve yaptığı günlerde dışarıda geçirilen sürenin kısıtlanmasını tavsiye ediyor.
Michigan Üniversitesi‘nden alerji uzmanı Dr. James Baker, uzun kollu giysilerin polenin deriyle temasını kesmede yardımcı olabileceğini söylüyor. Dışarıdan eve gelindiğinde kıyafetlerin değiştirilmesi, duş alınması ve saçlarda biriken polenlerin temizlenmesi de kritik önlemler arasında. Saçını her gün yıkamayı tercih etmeyenler için dışarıda şapka veya eşarp takmak, polenin yaşam alanlarına taşınmasını önemli ölçüde azaltabiliyor.
Göz ve Burun Temizliğinde Tuzlu Su Etkisi
Uzmanlar, gözlerin ve burnun tuzlu suyla yıkanmasının polenleri vücuttan uzaklaştırmada etkili bir yöntem olduğunu belirtiyor. Pandemi sürecinde kullanımı yaygınlaşan maskeler de polen solunmasını azaltabiliyor; ancak bu maskeler gözlerde oluşan kaşıntı ve sulanma gibi şikâyetlerin önüne geçemiyor.
Dışarıda giyilen kıyafetlerle yatağa girmemek de büyük önem taşıyor. Çünkü polenler kıyafetler ve saçlar aracılığıyla yatak odasına taşınabiliyor ve bu durum gece boyu belirtilerin şiddetlenmesine yol açabiliyor.
İlaçlar Nasıl Doğru Kullanılır?
AP’ye demeç veren uzmanlara göre, reçetesiz temin edilebilen burun spreyleri mevsimsel alerjilerle başa çıkmada en güçlü silahlar arasında. Ancak bu spreylerden maksimum verim almak için doğru uygulama şart.
Georgia’daki Augusta Üniversitesi’nden alerji uzmanı Dr. Kathleen May, burun spreylerinin doğrudan içe doğru değil, kulak yönüne doğru hafif dış bir açıyla sıkılmasını öneriyor. Bu uygulama şekli, burun içindeki tahriş olasılığını düşürüyor. Ayrıca Claritin, Allegra ve Zyrtec gibi reçetesiz alerji hapları da şikâyetleri dindirebiliyor; fakat uzmanlar, ağızdan alınan ilaçların etkisinin burun spreyleri kadar süratli olmayabileceği konusunda uyarıyor.
Sosyal Medyadaki Her Öneriye İnanmayın
Sosyal medya platformlarında sıklıkla dile getirilen bazı yöntemlerin bilimsel geçerliliği bulunmuyor. Örneğin, “yerel bal yemenin polen alerjisini hafiflettiği” yönündeki iddialar uzmanlar tarafından reddediliyor. Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’nden Dr. Shyam Joshi, arıların tozlaştırdığı çiçeklerin genellikle havada taşınan ve alerjiye neden olan polen türlerini içermediğini vurguluyor. Bu sebeple bal tüketimi, bilimsel olarak güvenilir bir tedavi yöntemi kabul edilmiyor.
İklim Krizi Alerji Mevsimini Uzatıyor
Küresel iklim değişikliğiyle beraber kış mevsiminin daha ılıman geçmesi ve bitkilerin büyüme sürelerinin uzaması, polenlerin atmosferde daha uzun süre asılı kalmasına neden oluyor. Bu değişim, alerji sezonunun pek çok bölgede daha uzun ve daha ağır yaşanmasına sebebiyet veriyor.
Eğer alerji belirtileri uyku kalitenizi bozuyor, okul veya iş hayatındaki odaklanmanızı güçleştiriyor ve yaşam kalitenizi ciddi oranda düşürüyorsa bir alerji uzmanına görünmek gerekiyor. Uzmanlar, bağışıklık sisteminin alerjenlere verdiği aşırı tepkiyi dizginleyecek etkili tedavi seçeneklerinin mevcut olduğunu hatırlatıyor.
