Cumhur Utku tarafından kaleme alınan Ubıhlar – Sessiz Bir Destan isimli eser, Berfin Yayınları aracılığıyla okurlarla buluştu. Kitap, bir halkın yok oluş sürecini ve hafızalarda nasıl hayatta kaldığını derinlemesine inceliyor.
Cumhur Utku’nun Yeni Kitabının Teması Nedir?
Eserinde toplumsal hafıza ve kimlik üzerine odaklanan Cumhur Utku, bir milletin ne zaman tamamen ortadan kalkacağına dair çarpıcı sorular soruyor. Yazar, konuyla ilgili düşüncelerini şu sözlerle ifade ediyor: “Bir halk ne zaman yok olur? Dili sustuğunda mı? Toprağını kaybettiğinde mi? Yoksa o halkın çocukları geçmişini sormayı bıraktığında mı? Bence bir halkın tamamen kaybolması, yalnız dilini unutmasıyla değil; geçmişini merak etmeyi bırakmasıyla başlar”
Ubıh Kültürü Günümüzde Nasıl Yaşıyor?
Ubıhların modern dünyadaki varlığını değerlendiren Utku, sadece kayıplara odaklanmanın yetersiz kalacağını savunuyor. Yazarın bu konudaki ifadeleri şu şekildedir: “Bugün Ubıhların yaşamına bakarken yalnız kayıpları görmek eksik olacaktır. Bugünkü değişim ve dönüşüme rağmen hâlâ kökenini araştıran, eski köy isimlerini öğrenmeye çalışan, büyüklerinin anlattıklarını kayıt altına alan ve çocuklarına geçmişten söz eden insanlar vardır. Ubıhlar bütünüyle kaybolmadı; yalnızca eski hâlleriyle yaşamayı bıraktılar. Çünkü hatırlanan hiçbir halk bütünüyle kaybolmaz.”
Unutulmayan Bir Halkın Temsilcileri Kimlerdir?
Abhaz edebiyatının önemli kalemlerinden Bagrat Şınkuba’nın Son Ubıh’ı, Fransız dil bilimci Georges Dumezil’in Son Sesler’i ve Manyaslı Tevfik Esenç gibi isimlerin artık hayatta olmadığını hatırlatan Utku, Ubıh kimliğinin farklı bir biçimde sürdüğünü belirtiyor. Yazara göre, bir halk için en gerçek var olma biçimi unutulmamaktır: “Unutmayan ve unutulmayan hiçbir insan, hiçbir aile, hiçbir halk gerçek dünyadan kaybolmaz.”
Yazar Araştırma Sürecini Nasıl Yönetti?
Cumhur Utku, kitabın hazırlık aşamasında kendi çocukluğuna ait seslere ve aile anlatılarına geri döndüğünü belirtiyor. Hikmetiye, Derbent ve Maşukiye’de duyduğu efsanelerin kitabın temelini oluşturduğunu anlatan yazar şunları ekliyor: “Ubıhları araştırırken sık sık çocukluğumun seslerine döndüm. Büyüklerimin anlattığı hikâyelere, Hikmetiye, Derbent ve Maşukiye’de duyduğum efsanelere, artık aramızda olmayan insanların seslerine… O zamanlar bana anlatılan hikâyeleri dinlerken bunların bir gün bir kitabın sayfalarına taşınacağını düşünmezdim. Bugün dönüp baktığımda bazı şeylerin kaybolduğunu, bazılarının insanın hafızasında yaşadığını anlıyorum. Ubıhlar eskisi gibi yaşamıyorlar ama aile anlatılarında ve köklerini arayan insanların merakında yaşamaya devam ediyorlar.”
