Homeros’un ölümsüz destanından yola çıkan Odyssey, Truva Savaşı’nın sona ermesinin ardından Kral Odysseus’un evine, İthaka’ya dönmek için verdiği 10 yıllık çetin mücadeleyi ve bu süreçte karşısına çıkan mitolojik engelleri sinematik bir dille izleyiciye sunuyor.
Mitolojiye göre Truva Savaşı, Paris’in Helen’i kaçırmasıyla alevlenmiş ve meşhur Truva Atı stratejisiyle noktalanmıştı. Bu dahiyane planın arkasındaki isim olan Odysseus’un öyküsünde Nolan, Truva Atı’nı alışılagelmiş devasa ahşap bir heykel olarak değil, daha gerçekçi bir askeri manevra olarak ele alıyor. Filmde bu at, efsanevi bir sembol olmaktan ziyade savaşın yıkımı içinde düşmanı yanıltmaya yönelik pratik bir araç olarak resmediliyor.
Goya’nın İzinde Bir Görsel Estetik
Filmdeki mitolojik varlıklardan biri olan Tepegöz’ün tasarımı, ünlü ressam Francisco Goya’nın Çocuklarını Yiyen Satürn isimli tablosundaki sarsıcı görsel dili anımsatıyor.
Roma mitolojisinde Satürn’ün (Yunan mitolojisinde Kronos), tahtını kaybetme endişesiyle kendi evladını yediği anı odağına alan bu eser, Batı sanatının en etkileyici ve korkutucu yapıtları arasında gösteriliyor. Homeros’un eserindeki Tepegöz de benzer şekilde kontrolsüz bir gücü, vahşeti ve insan doğasının en ilkel yanlarını temsil eden en sarsıcı karakterlerden biri olarak biliniyor.
Nolan’ın bu tercihi, sadece mitolojik bir figür yaratmakla kalmayıp aynı zamanda Batı sanat tarihinin karanlık imgelerinden birini yeniden yorumlaması açısından önem taşıyor. Bu durum, filme hem Homeros’a hem de resim tarihine bir saygı duruşu niteliği kazandırıyor. Dijital efektler (CGI) yerine fiziksel üretimin gücüne inanan yönetmen, bu karanlık figürü canlandırmak için devasa bir kukla hazırlatarak somutluğa olan bağlılığını Odyssey filminde de koruyor.
İşitsel Dünya ve Görsel Teknoloji
Yapımın müzikleri, yönetmenin daha önce Tenet ve Oppenheimer projelerinde de birlikte çalıştığı Oscar ödüllü besteci Ludwig Göransson’a emanet. Göransson, geleneksel orkestra yapısının dışına çıkarak antik Yunan dönemine ait enstrümanlardan esinlenen tamamen kendine has bir ses dünyası inşa etti.
Analog Teknolojinin Sinemadaki Dönüşü
Odyssey, tamamı IMAX kameralarıyla çekilen ilk uzun metrajlı film olarak sinema tarihinde devrim niteliğinde bir adım attı. Görüntüleri fiziksel film şeridine kaydeden bu kameraların çıkardığı yüksek mekanik ses, çekimler sırasında özel yalıtım kutularının kullanılmasını zorunlu kıldı.
Aslında bu teknik, sesli sinemanın ilk yıllarında gürültülü kameraların diyalog kaydını bozmaması için geliştirilmiş ancak dijital kameraların gelişiyle unutulmaya yüz tutmuştu. Odyssey ile tekrar gündeme gelen bu izolasyon sistemi, oyuncuların birbirini görmesini engellediği için karşılıklı sahnelerde kameralara yerleştirilen aynalarla pratik bir çözüm üretildi. Nolan’ın tüm bu teknik zorluklara rağmen analog yöntemi seçmesi, izleyiciyi hikayenin atmosferine daha derinlemesine çekme arzusundan kaynaklanıyor.
Yönetmenin vizyonu doğrultusunda IMAX 70 mm formatında hazırlanan film, dünya genelinde yalnızca 41 salonda bu formatta izlenebiliyor. Yapım sürecinde yaklaşık 2,1 million fit (yaklaşık 640 kilometre) uzunluğunda IMAX film şeridi tüketilirken, sinemalar için hazırlanan final kopyasının ağırlığı 846 libreye (yaklaşık 384 kilogram) ulaşıyor.
Christopher Nolan ve Homeros Tutkusu
Yönetmenin Homeros’un dünyasına olan ilgisi eskilere dayanıyor. 2004 yılındaki Troy filmi için Warner Bros. tarafından başlangıçta projeye dahil edilen Nolan, stüdyonun Wolfgang Petersen’in süper kahraman projesini iptal etmesi üzerine yerini tekrar Petersen’e bırakmıştı. Yıllar sonra verdiği bir röportajda antik Yunan dünyasının uzun süredir radarında olduğunu belirten yönetmen, özellikle Truva Atı’nın sahile vurmuş ve kuma gömülmüş görsel imgesini yirmi yıldır zihninde taşıdığını ifade ediyor.
Nolan, başka bir söyleşisinde ise şu sözleri kaydediyor:
“Odyssey gelmiş geçmiş en büyük destan. Daha önce yaptığım bütün filmlerin özü burada. O hikayelerin hepsi bu destanın içinde var. Interstellar olsun The Dark Knight olsun… Bütün o küçük detaylar Odyssey’den geliyor. Bu yüzden bir anlamda o kaynağa geri dönüyoruz.”
Yönetmenin de vurguladığı gibi, Odyssey projesi sinemasında yıllardır işlediği zaman, bellek, kader ve yuvaya dönüş arzusu gibi temaların Homeros’un destanındaki izdüşümü niteliğini taşıyor.
