Sayra Onur Öz’ün yirmi yılı aşan yoğun emekleri ve titiz incelemeleri neticesinde hayat bulan “Yanya’dan İstanbul’a…” adlı çalışma, Scala Yayıncılık etiketiyle okurların beğenisine sunuldu. Eser, Balkan Savaşları’nın zorlu ikliminde şekillenen bir göç hikâyesini, bireysel yaşantılar ve mikro tarih perspektifiyle yeniden canlandırıyor.
Eserin Konusu ve Teması Nedir?
Kitap, 1912 Balkan Savaşları’nın yarattığı büyük göç dalgasını, İnayet Hanım ve ailesinin Yanya’dan İstanbul’a uzanan direnç dolu yaşam mücadelesi üzerinden aktarıyor. Yazar, savaşın yıkıcı etkileri arasında unutulmaya yüz tutmuş şahsi öyküleri gün ışığına çıkarırken, Rumeli göçünün toplumsal hafızada bıraktığı derin izleri bilimsel bir titizlikle kayıt altına alıyor. Özellikle Rum bir arabacı ile Müslüman bir annenin aynı duada buluştuğu anlar, savaşın karanlığına rağmen korunan insanlık onurunu ve bölgenin çok kültürlü mirasını simgeliyor.
Hikâyenin Kahramanları Kimlerdir?
Anlatının merkezinde, 29 Ekim 1912’de Yanya Kalesi’nin savunulduğu ve Selanik’in düştüğü kritik günlerde hayatta kalmaya çalışan İnayet Hanım ve ailesi yer alıyor. Kitabın en çarpıcı bölümlerinden birini, Arta Irmağı üzerindeki bir köprüde yaşanan ve mucizevi şekilde atlatılan kaza sahnesi oluşturuyor. Bu sahnede Rum arabacı Yorgos ile Müslüman anne İnayet Hanım’ın ortak bir duada birleşmesi, Balkanlar’ın zengin kültürel dokusunun ve sönmeyen insanlık duygusunun güçlü bir sembolü olarak nitelendiriliyor.
Göç Yolculuğu Ne Zaman ve Nerede Geçiyor?
Tarihi gerçeklere dayanan çalışma, Avusturya Lloyd Şirketi gemileriyle Preveze’den İstanbul’a kadar uzanan kolektif göç belleğini belgeliyor. 1912 yılının savaş gölgesindeki atmosferini yansıtan kitap, Rumeli göçünün toplumsal etkilerini anlamak isteyen tarih meraklıları ve araştırmacılar için temel bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor. Eserin son bölümünde vurgulanan “KÖPRÜ BAŞINDAN YÜKSELEN ORTAK DUA” ifadesi, kitabın ruhunu özetleyen en önemli unsurlardan biri olarak dikkat çekiyor.
Kitap Hangi Yöntemle ve Nasıl Hazırlandı?
Fen fakültesi disiplini ile sözlü tarih metodolojisini harmanlayan Sayra Onur Öz, kimya laboratuvarlarından arşivlerin tozlu sayfalarına uzanan yirmi yıllık mesleki tecrübesini bu yapıtta buluşturdu. Scala Yayıncılık Yayıncısı Hakan Feyyat, eserin önemine ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı: “Bu kitap, Scala Yayıncılık’ın finans odaklı yayın çizgisinin ötesine geçerek kültürel miras alanında attığı güçlü bir adımdır”. Bu çalışma, sadece bir ailenin anılarını değil, bir coğrafyanın kaderini de gelecek nesillere taşıyor.
