Yaz aylarının gelişiyle birlikte yükselen hava sıcaklıkları, besin kaynaklı enfeksiyon ve zehirlenme ihtimallerini de beraberinde getiriyor. Hijyen standartlarına uyulmadan hazırlanan yiyecekler, uygunsuz koşullarda bekletilen besinler ve açıkta satılan gıdalar toplum sağlığını tehdit edebiliyor. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Rıza Çam, sıcak havalarda gıda güvenliğinin korunmasının hem bireysel hem de toplumsal açıdan hayati bir önem taşıdığını vurguladı.
Bakteriler Sıcakta Hızla Çoğalıyor
Hava sıcaklığındaki artışın mikroorganizmaların üreme hızını doğrudan etkilediğine dikkat çeken Uzm. Dr. Rıza Çam, “Birçok zararlı mikroorganizma uygun sıcaklık ve nem ortamında çok kısa sürede çoğalabilir. Özellikle et, tavuk, balık, süt ve süt ürünleri gibi çabuk bozulabilen gıdalar, uygun şekilde muhafaza edilmediğinde ciddi enfeksiyonlara neden olabilir. Yaz aylarında gıda güvenliği kurallarına uyulmaması, ishal, kusma, ateş, karın ağrısı gibi belirtilerle seyreden gıda kaynaklı hastalıkların görülme sıklığını artırmaktadır” ifadelerini kullandı.
Soğuk Zinciri Korumak Hayati Önem Taşıyor
Besin güvenliğinin sağlanmasında doğru depolama koşullarının ilk adım olduğunu belirten Uzm. Dr. Çam, market alışverişlerinde soğuk zincirin kırılmaması gerektiğini söyledi. Dondurulmuş veya soğukta saklanması gereken ürünlerin alışverişin sonunda alınması gerektiğini hatırlatan Uzm. Dr. Çam, “Soğuk zincirin kırılması bakterilerin çoğalmasını hızlandırır. Alınan ürünlerin mümkün olan en kısa sürede buzdolabına yerleştirilmesi gerekir. Özellikle yaz aylarında araç içerisinde uzun süre bekletilen gıdalar ciddi risk oluşturabilir” şeklinde konuştu.
Açıkta Satılan Ürünlere Karşı Temkinli Olun
Sokakta veya denetimsiz ortamlarda satışa sunulan yiyeceklerin enfeksiyon riskini yukarı taşıdığını ifade eden Uzm. Dr. Çam, piknik, seyahat ve açık hava organizasyonlarında tüketilen gıdalara özen gösterilmesi gerektiğini belirtti. Uzman isim, “Gıdaların sinek, böcek, toz ve çevresel kirleticilerle temas etmesi mikroorganizma bulaşma riskini artırır. Açıkta satılan süt ürünleri, et ürünleri ve kremalı yiyecekler sıcak havalarda çok daha hızlı bozulabilir. Tüketicilerin ambalajlı, güvenilir kaynaklardan temin edilmiş ve son kullanma tarihi kontrol edilmiş ürünleri tercih etmeleri önemlidir” açıklamasında bulundu.
Mutfakta Hijyen ve Çapraz Bulaşma Riski
Gıda kaynaklı enfeksiyonların büyük bir kısmının el hijyenindeki eksikliklerden kaynaklandığını dile getiren Uzm. Dr. Çam, mutfak ekipmanlarının temizliğine de değindi. “Yemek hazırlamadan önce ve sonra ellerin mutlaka su ve sabunla yıkanması gerekir. Çiğ et, tavuk ve balık gibi ürünlerle temas eden eller yıkanmadan başka gıdalara dokunulmamalıdır. Ayrıca kesme tahtası, bıçak ve mutfak ekipmanlarının da temizliğine dikkat edilmelidir. Çiğ ve pişmiş gıdaların temas etmesi çapraz bulaşa neden olabilir ve enfeksiyon riskini artırabilir” dedi.
Meyve ve Sebzeler İyi Yıkanmalı
Yaz mevsiminde taze sebze ve meyve tüketiminin arttığını kaydeden Uzm. Dr. Çam, bu gıdaların tüketilmeden önce doğru yöntemlerle arındırılması gerektiğini söyledi. Dr. Çam, “Sebze ve meyveler üretimden sofraya gelene kadar farklı aşamalarda mikroorganizmalara maruz kalabilir. Bu nedenle akan su altında dikkatlice yıkanmaları gerekir. Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler açısından hijyen kuralları daha da önemlidir” uyarısını yaptı.
Risk Altındaki Gruplar ve Erken Müdahale
Gıda zehirlenmelerinin belirli yaş ve sağlık gruplarında daha tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini belirten Uzm. Dr. Rıza Çam, “65 yaş üzerindeki bireyler, küçük çocuklar, kronik hastalığı bulunan kişiler, kanser tedavisi gören hastalar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler enfeksiyonlara karşı daha hassastır. Bu bireylerin özellikle çiğ veya az pişmiş gıladardan uzak durmaları gerekir” bilgisini paylaştı.
Hastalık belirtilerinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Çam, bulantı, kusma ve yüksek ateş gibi durumlarda tıbbi destek alınması gerektiğini belirtti. Özellikle sıvı kaybına dikkat çeken Çam, “Özellikle şiddetli kusma ve ishal nedeniyle sıvı kaybı gelişen kişilerde durum kısa sürede ciddi hale gelebilir. Çocuklar ve yaşlılarda sıvı kaybı daha hızlı geliştiği için vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır” diyerek sözlerini noktaladı.
