Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi bünyesinde görev yapan Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, kronikleşen uyku problemlerinin zihinsel gerileme ve Alzheimer hastalığı gelişimiyle bağlantılı olabileceğine dair önemli uyarılarda bulundu. Uykunun sadece bir istirahat hali olmadığını vurgulayan Üstel, bu sürecin beyin sağlığı için kritik fonksiyonlar barındırdığını ifade etti.
Uykunun Beyin Temizliğindeki Kritik Rolü
Hastaneden servis edilen açıklamada görüşlerine yer verilen Üstel, uykunun hafızanın pekiştirilmesi, öğrenme süreçlerinin devamlılığı ve beyindeki metabolik atıkların tasfiyesi gibi hayati görevleri yerine getirdiğini belirtti. Üstel, uyku ile Alzheimer arasındaki etkileşimin karşılıklı bir süreç olabileceğinin altını çizerek şu ifadeleri kullandı:
“Uyku bozuklukları bilişsel gerileme açısından bir risk faktörü olabilirken Alzheimer hastalığıyla ilişkili beyindeki değişiklikler de uyku-uyanıklık düzeninin bozulmasına neden olabiliyor. Bu nedenle özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan ve uzun süre devam eden uyku sorunlarını yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirmemek gerekiyor.”
Uyku Kalitesini Düşüren Belirtilere Dikkat
Gece boyunca uykunun sık sık bölünmesinin ve derin uyku evrelerine geçilememesinin kaliteyi düşürdüğünü kaydeden Üstel, sekiz saat yatakta kalınsa dahi bölünmüş bir uykunun dinlendirici olmayacağını belirtti. Üstel, riskli belirtileri şu şekilde sıraladı: “Özellikle yüksek sesle horlama, uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi, sabah dinlenmeden uyanma ve gün içinde aşırı uyku hali varsa uyku apnesi açısından değerlendirme yapılması önemlidir.”
Protein Birikimi ve Uyku İlişkisi
Obstrüktif uyku apnesi ve uykusuzluk gibi rahatsızlıkların demans ile bağlantılı olduğunu gösteren çalışmalar olsa da, Üstel her uyku problemi yaşayanın Alzheimer olacağı çıkarımının yanlış olacağını ifade etti. Uyku sırasında aktifleşen temizlik mekanizmalarına değinen Üstel, şunları kaydetti:
“Uyku sırasında beynin gün içinde oluşan bazı metabolik atıkların temizlenmesine yönelik mekanizmaları daha aktif çalışıyor. Alzheimer hastalığında önemli rol oynayan beta-amiloid ve tau proteinleri ile uyku arasındaki ilişki de bu nedenle uzun süredir araştırılıyor. Ancak burada önemli olan, kötü uyku Alzheimer’ın kesin nedeni demek değildir. Bilimsel veriler bir ilişkiye işaret ediyor.”
Unutkanlık Belirtileri İhmal Edilmemeli
Depresyon, stres, bazı tıbbi tedaviler ve farklı sağlık problemlerinin de unutkanlık yapabileceğini hatırlatan Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, değerlendirme sürecinin aksatılmaması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle noktaladı:
“Kişinin yakın zamanda yaşanan olayları sık sık unutması, aynı soruları tekrar tekrar sorması, günlük işlerini yapmakta zorlanması veya bu yakınmalara belirgin uyku bozukluklarının eşlik etmesi durumunda değerlendirme geciktirilmemelidir. Beyin sağlığının korunmasında kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve damar sağlığının korunmasıyla birlikte ele alınmalıdır.”
Uzman isimler, özellikle uzun süreli horlama, sık uyanma ve gün içindeki yorgunluk hissi gibi semptomların bilişsel sağlığı korumak adına dikkatle takip edilmesi gerektiğini hatırlatıyor.
“HER UYKU SORUNU ALZHEİMER HASTALIĞINA İŞARET ETMEZ”
