Dünya genelinde 5 ile 19 yaş aralığındaki tam 170 milyon çocuk ve gencin obeziteyle mücadele ettiği bildirildi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından paylaşılan verilere göre, bu yaş grubundaki obezite sıklığı 1990 yılından bu yana dört misli artış göstererek yüzde 8 seviyesine ulaştı. Kurum, sağlık çalışanları ve sistemlerinin kanıta dayalı, zamanında ve insan odaklı bir bakım süreci yönetebileceğini gösteren ilk kapsamlı rehberini yayımladı.
Obezite Yaygınlığındaki Büyük Artış
Yayımlanan raporda yer alan çarpıcı verilere göre, 2024 yılında 5-19 yaş grubunda bulunan 170 milyon birey obezite ile yaşıyor. Bu grubun 70 milyonunu 5-9 yaşındaki çocuklar, 100 milyonunu ise 10-19 yaşındaki ergenler oluşturuyor. “Bu yaş grubunda obezite yaygınlığı 1990’dan bu yana 4 katına çıkarak yüzde 2’den 8’e yükseldi.” bilgisi paylaşılan raporda, bu durumun ciddiyeti gözler önüne serildi.
Obezitenin, doğru bakım yöntemleriyle kontrol altına alınabilen kronik ve tekrarlayıcı bir rahatsızlık olduğuna dikkat çekildi. Hastalığın etkilerinin hayatın çok erken safhalarında görülebileceği, özellikle kalp damar hastalıkları ve tip 2 diyabet gibi bulaşıcı olmayan hastalık risklerini artırdığı vurgulandı.
Yaş Gruplarına Göre Tedavi ve Müdahale Yöntemleri
DSÖ, obeziteyle mücadelede beslenme düzeni, fiziksel hareketlilik ve davranış değişikliği odaklı çok yönlü programların uygulanmasını kuvvetle tavsiye ediyor. Dijital sağlık uygulamalarının ise ebeveyn denetimi şartıyla belirli durumlarda kullanılabileceği belirtiliyor.
Tedavi yöntemleri konusunda yaş sınırlarına dikkat çeken raporda şu değerlendirmeler yer aldı: “DSÖ, 0-9 yaşındaki çocuklar için farmakolojik tedavi, bariatrik cerrahi (mide veya sindirim sistemini değiştiren kilo verme ameliyatı) veya kilo verme cihazlarının kullanımını önermiyor. 10-19 yaşındaki ergenlerde onaylanmış ilaçlarla tedavi ancak gözetim altındaki çok yönlü bir yaşam tarzı programı ile istenen sonuçlara ulaşılamadığında değerlendirilebilir. Şiddetli obezitesi olan ergenler için ise bariatrik cerrahi, sıkı koşullar altında değerlendirilebilir.”
Ruh Sağlığı ve Sosyal Refahın Önemi
Obezitenin sadece fiziksel bir sorun olmadığı, sosyal etkilerinin de bulunduğu hatırlatıldı. Obezite ile yaşayan çocukların zorbalık ve ayrımcılığa maruz kalabileceğine değinilen raporda, “Obezitenin önlenmesi ve yönetilmesi, çocukların ve ergenlerin fiziksel ve ruhsal sağlıklarını korumak, sağlıklı büyümelerini, eğitimlerini, sosyal refahlarını ve yaşam kalitelerini desteklemek açısından büyük önem taşıyor.” ifadelerine yer verildi.
Ruh sağlığının obeziteyle eş zamanlı ele alınması gerektiğini savunan uzmanlar; düşük öz saygı, depresyon, kaygı ve duygusal dengesizliklerin hareketsizliğe ve sağlıksız beslenmeye yol açabileceğini belirtiyor. Raporda ayrıca, “Sağlık çalışanları, kapsayıcı, gelişimsel olarak uygun ve aile odaklı stratejiler kullanarak hem obeziteyi hem de ruh sağlığı sorunlarını erken ve birlikte ele almalı.” uyarısı yapıldı.
DSÖ Direktörü’nden “Kapsamlı Destek” Çağrısı
DSÖ Beslenme ve Gıda Güvenliği Departmanı Direktörü Dr. Luz Maria De Regil, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Çocuklar ve ergenler için obezite bakımının temeli ilaç veya cerrahi değil, sağlıklı beslenmeyi, fiziksel aktiviteyi ve sürdürülebilir davranış değişikliğini mümkün kılan kapsamlı desteğe erişimdir.” dedi.
Regil, esas önceliğin tüm çocuk ve gençlerin erken yaşlardan itibaren destekleyici ortamlara ve kaliteli bakıma ulaşabilmesi olduğunu vurgulayarak, bu sayede sağlıklı kilonun korunabileceğini ve ömür boyu sürecek bir sağlık temeli oluşturulabileceğini ifade etti.
