Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından paylaşılan son raporlar, Avrupa coğrafyasında çocukların sağlığını tehdit eden ciddi bir tabloyu gözler önüne serdi. Paylaşılan güncel istatistikler, yüz binlerce çocuğun hayati öneme sahip aşılardan tamamen yoksun olduğunu veya bağışıklık süreçlerinin yarım kaldığını kanıtlıyor.
Bağışıklık Korumasından Yoksun Çocuk Sayısı Artıyor
DSÖ ve UNICEF’in verilerine dayanan analizler, Avrupa Bölgesi genelinde 566 bin çocuğun henüz hiçbir aşıyla tanışmadığını ortaya koydu. Bununla birlikte, 258 bin çocuğun ise aşı takviminin eksik kaldığı belirlendi. Bu iki grup bir araya geldiğinde, bulaşıcı hastalıklara karşı savunmasız durumda olan ve yeterli aşı korumasına sahip olmayan çocukların toplam sayısı 824 bin seviyesine ulaşıyor.
Avrupa Birliği üyelerinin yanı sıra Türkiye, Türkmenistan ve İsrail’in de dahil olduğu 53 ülkeyi kapsayan geniş DSÖ Avrupa Bölgesi’nde, aşılanmamış çocuk nüfusunun büyük bir kısmı belirli ülkelerde yoğunlaşıyor. Hiç aşı yaptırılmamış çocukların yarısından fazlasının Kazakistan, Türkiye, Birleşik Krallık ve Azerbaycan sınırları içerisinde yaşadığı kaydedildi.
Aşı Oranlarında 2019’un Gerisinde Kalındı
Raporda, bebeklik döneminin en temel koruyucuları arasında yer alan difteri, tetanos ve boğmaca (pertussis) aşılarına dair veriler de paylaşıldı. 2024 yılında bu aşıların Avrupa Bölgesi’ndeki uygulanma oranı yüzde 94 olarak kaydedilirken, bu rakamın bir önceki yılla aynı kalması dikkat çekti. Ancak aynı aşılama oranı 2019 yılında yüzde 96 seviyesindeydi. Benzer bir gerileme kızamık aşısında da görüldü; ilk doz kızamık aşısını yaptıran çocukların oranı 2019’da yüzde 94 iken, güncel verilerde bu oran yüzde 92‘ye geriledi.
Almanya’da HPV Aşısı Gündemde
Almanya özelindeki verilere bakıldığında, ülkede hiç aşılanmamış çocuk sayısının 21 bin olduğu tespit edildi. DSÖ, Almanya’da özellikle İnsan Papilloma Virüsü’ne (HPV) karşı yürütülen aşılama çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiğine vurgu yaptı. Veriler, Almanya’daki kız çocuklarının yüzde 55‘inin HPV’ye karşı tam aşılı olduğunu gösteriyor. Bu oran bölge ortalamasının üzerinde seyretse de uzmanlar tarafından hala yetersiz olarak değerlendiriliyor.
Aşı Reddi ve Kaynak Yetersizliği Temel Etkenler
DSÖ, bazı bölgelerde aşılama grafiklerinin düşüş göstermesinin arkasında yatan nedenleri; çatışma alanlarında sağlık hizmetlerinin kesintiye uğraması, uluslararası kalkınma yardımlarının azalmasıyla oluşan kaynak sıkıntısı ve aşı karşıtı yanlış bilgilerin hızla yayılması olarak sıraladı.
Aşılar hakkındaki dezenformasyonun tehlikelerine işaret eden DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, konuya ilişkin açıklamasında “Aşılar son 50 yılda 150 milyondan fazla insanın hayatını kurtardı” ifadelerini kullanarak aşılama faaliyetlerinin yaşamsal önemini bir kez daha hatırlattı.
