Ünlü sanatçı İbrahim Tatlıses, 7 Nisan’da İstanbul’daki evinde rahatsızlanarak hastaneye kaldırıldı ve tedbir amacıyla yoğun bakıma alındı. Tatlıses, öncelikle safra kesesi kaynaklı bakteriyel bir enfeksiyon olan kolesistit tanısıyla tedavi gördü ve 11 Nisan’da safra kesesi ameliyatı geçirdi. “İmparator” lakaplı sanatçının Acıbadem Altunizade Hastanesi’nden taburcu olmasının ardından basın mensuplarına yaptığı açıklamalar dikkat çekti. Tatlıses, kendisine destek olan doktorlara ve hastane personeline teşekkür ederken, kendine özgü bir üslupla, “Hani yazıyorlar ya ‘İbrahim Tatlıses yoğun bakımda’ diye; yoğun bakım değil bebek bakım orası. Bana bebekler gibi baktılar, hepsine teşekkür ediyorum. Hepsini evlat edindim, evladım gibi oldu. Safra kesemi aldılar, ne safra kesesiymiş, kafam kadar taş çıktı. Hocalarıma teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.
Ancak Tatlıses’in açıklamaları sadece esprili ifadelerden ibaret değildi. Uzun bir süredir çocuklarıyla, özellikle Ahmet Tatlı ve Dilan Çıtak ile yaşadığı anlaşmazlıklar ve küslükler hakkında kamuoyuna açıklamalarda bulunan sanatçı, taburcu olurken de “Allah çocuklarımdan razı olsun ama hepsinden değil. Tuğçe benim canım, Allah ondan razı olsun. Ama ‘A harfini’ alfabeden sildim. Çocuklarımın bazıları hastaneye alınmamasını ben istemedim” şeklinde konuşarak vasiyetini de dile getirdi. Tatlıses, “her şeyini devlete bıraktığını” ifade ederek, “Kuruş yok! Bazıları yüzünden ailemin de bir kısmı mağdur kaldı. Bana babam para bırakmadı, babam ciğerciydi. Parayı kendim kazandım; saçarım, dağıtırım kime ne? Parayı ben kazanmışım! Ben onlara çok büyük miras bıraktım da farkında değiller. İbrahim Tatlıses deyince bütün kapılar açılıyor, onu kullanmasını bilemediler” dedi.
Hukuki Açıklamalar
Bu noktada, Tatlıses’in açıklamalarını dikkate alarak, aile içindeki tartışmaları bir kenara bırakıp hukuki açıdan bir meseleye değinmek gerekiyor. Yasal mirasçıları bulunan bir birey, “her şeyini devlete bırakabilir mi?” veya tüm varlıklarını bağışlayabilir mi? İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Yıldırım Keser ve miras hukukçusu Av. Sıttık Tortçu, bu soruları Milliyet.com.tr için yanıtladı. Her iki uzman da “saklı pay” ve “tenkis” kavramlarının önemine dikkat çekti.
‘Saklı Pay’ ve Tenkis Davası
Doç. Dr. Keser, “Türk Medeni Kanunu’na göre bir kişi, sağlığında vasiyetname yaparak vefatından sonra mallarının kim ya da kimlere kalacağını belirleyebilir. Bir kişi, tüm mirasını devlete ya da hiç tanımadığı birine bırakabilir. Ancak kişi öldüğünde ‘saklı paylı’ mirasçıları varsa ve bu kişilerin ‘saklı payları’ zedelenirse, söz konusu payları zedelenen kişiler ‘tenkis’ davası açarak, saklı paylarının zedelendiği oranda yapılan tasarrufların iptalini talep edebilirler” açıklamasında bulunuyor.
Kişinin saklı paylı mirasçıları, ölüm anına göre belirlenir. Ölüm anında kişinin eşi ve çocukları varsa, bu kişiler hem yasal mirasçı hem de saklı paylı mirasçı olarak kabul edilir. Altsoydan anlaşılması gereken ise kişinin çocuklarıdır; çocukları vefat etmişse, onların çocukları yani torunlarıdır. Bunun dışında anne ve baba da saklı paylı mirasçı olabilir ancak altsoy hayatta ise anne ve baba mirasçı olamaz. Çocukların ‘saklı pay’ oranları, yasal miras paylarının yarısıdır. Tenkis davası açsalar bile, dava sonucunda miras paylarının tamamına değil, yalnızca yasal miras paylarının yarısına sahip olabilecekleri belirtiliyor.
Av. Sıttık Tortçu ise, “Kişinin yalnızca ‘Tamamını devlete bırakıyorum’ demesi yeterli değil” diyerek, “Kamu yararına veya kamu hizmetine dayalı bağışlar söz konusu olduğunda durum değişebilir” ifadesini ekliyor. “Örneğin; okul veya sağlık tesisi gibi kamu yararı amaçlı bir bağış yapılmışsa, bu bağışlar genellikle iptal edilmez. Ancak yine de mirasçıların saklı pay oranlarına bakmak gerekir; miras bırakan kişi sadece saklı payın dışındaki kısım üzerinde tasarrufta bulunabilir. Her bir mirasçının, örneğin çocuklarının ne kadar saklı payı olduğunun hesaplanması gerekmektedir.”
Av. Tortçu, kamu yararı bağışlarının durumunu tekrar vurgularken “Kamu yararına bağışlama gibi durumlarda, miras bırakanın tasarruf yetkisi biraz daha geniştir ve saklı pay ihlali sayılmayan durumlar oluşabilir. Ancak her durumda mirasçılar, haklarını belli bir oranda almaya devam eder” dedi.
Bununla birlikte, mirasçının saklı payını kaybettiği koşullar da mevcut. Av. Tortçu’nun aktardığına göre “mirastan ıskat” durumu oldukça istisnai bir durumdur. “Mirasçılıktan çıkarma sebepleri arasında, miras bırakanın canına kastedilmesi ya da sağlığına zarar verecek girişimlerde bulunulması gibi ağır maddeler bulunur” diyen Av. Tortçu, “Eğer bu tür somut durumlar yoksa, mirasçıları mirastan mahrum etmek mümkün değildir. Mirasçının mirastan ıskat edilebilmesi için iddiaların somut, ispat edilebilir ve gerçeklere dayalı olması gerekmektedir” şeklinde konuşuyor.
Özetlemek gerekirse, “mirasımı devlete bırakıyorum” gibi ifadelerin hayata geçirilmesi oldukça zor koşullara bağlıdır ve büyük ölçüde popülist söylemler olarak değerlendirilmektedir. Av. Tortçu, “mirastan ıskat” durumlarında bile, mirastan mahrum edilen kişinin varsa çocuklarına mirasın geçeceğini hatırlatıyor ve “Hiç kimse saklı payın tamamını kafasına göre bağışlayamaz. Her mirasçının yasayla korunan bir saklı payı vardır. Örneğin, bir çocuğun saklı payı mirasın yarısıysa, miras bırakan yalnızca kalan diğer yarı üzerinde bağışlama veya tasarruf işlemi yapabilir” diyerek sözlerini noktalıyor.
