Güney Afrikalı sanatçı William Kentridge’in Atina’daki Helenik Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde ilk kez düzenlenen kişisel sergisi, Orpheus ve Eurydice mitini müzenin antik Yunan koleksiyonuyla buluşturuyor. Imitate the Sleep of Stones, çağdaş sanat ile arkeolojik miras arasında ölüm, aşk, hafıza ve dönüşüm ekseninde bir bağ kuruyor. Sergi 24 Ocak 2027’ye kadar ziyaret edilebilecek.
Antik eserlerle çağdaş üretimler yan yana
Küratörlüğünü Burcu Fikretoğlu’nun üstlendiği sergide Kentridge’in çizimleri, hareketli görüntüleri, pas boyalı çelik heykelleri ve kâğıt ağaç silüetleri, müzenin arkeolojik eserleriyle birlikte sergileniyor. Kouroi heykelleri, sfenksler, mezar anıtları ve heykel parçaları arasındaki işler, ziyaretçileri mitolojik anlatının izinde bir yolculuğa çıkarıyor.
Orpheus’u lir çalarken gösteren ve MÖ 400-375 yıllarına tarihlenen Korint kırmızı figürlü krater, Menidi Tholos Mezarı’ndan kalan fildişi lir parçaları ile Akropolis Müzesi’nden ödünç alınan, Orpheus’un Trakyalı bir kadın tarafından saldırıya uğradığı anı betimleyen MÖ 470 tarihli beyaz zeminli kylix, serginin öne çıkan arkeolojik parçaları arasında yer alıyor.
“Pepper’s Ghost” ile kurulan sahne
Serginin merkezindeki diorama, 19. yüzyıl tiyatrosunun “Pepper’s Ghost” adıyla bilinen optik illüzyon tekniğini kullanıyor. Yansıtılan hareketli görüntüler, fiziksel maketin içinde ortaya çıkıp kaybolan figürler yaratıyor. Çizim, film, performans ve tiyatro illüzyonunu bir araya getiren çalışma, Orpheus’un görünürlük ile kayboluş, yaşam ile ölüm arasındaki yolculuğuna gönderme yapıyor.
Kentridge’in 2026 tarihli “Frieze (13 rusted figures)” çalışmasından seçilen yedi heykel de sergi güzergâhına dağıtılmış durumda. Pas görünümündeki çelik figürler, insan bedenlerini ağaçlar, giysiler, araçlar ve gündelik nesnelerle birleştirerek sanatçının tarih, yer değiştirme ve hafıza üzerine kurduğu görsel dili sürdürüyor.
Sergiden Monteverdi operasına
Atina’daki sergi, Yunan Ulusal Operası’nda sahnelenecek Claudio Monteverdi imzalı L’Orfeo prodüksiyonunun prömiyeri öncesinde açılıyor. Stavros Niarchos Vakfı Kültür Merkezi’nin Stavros Niarchos Salonu’nda gösterilecek yapım, Yunan Ulusal Operası, Glyndebourne Opera Festivali ve New York Metropolitan Operası’nın uluslararası ortak yapımı olarak hazırlanıyor. Kentridge’in opera için ürettiği çizimler, hareketli görüntüler ve sahne tasarımları da serginin dayanakları arasında bulunuyor.
Müzenin dönüşümüyle ortak zemin
Sergi, müzenin kendi dönüşüm süreciyle de sembolik bir ilişki kuruyor. David Chipperfield Architects ile Alexandros N. Tombazis & Associates tarafından yürütülen büyük ölçekli mimari dönüşüm hazırlığındaki kurum, Kentridge’in ele aldığı yeniden doğuş ve dönüşüm temalarıyla kesişiyor.
Kentridge, Atina’da sergi açmaktan mutluluk duyduğunu belirtirken Orpheus ve Eurydice çevresinde geliştirdiği çalışmaların müze koleksiyonuyla buluşmasını, mitin merkezindeki kayıp, hafıza ve geri dönüş meselelerini yeniden düşünmek için önemli bir fırsat olarak değerlendirdi.
Burcu Fikretoğlu da Orpheus mitinin aşk, sanat ve ölümü bir araya getiren temel anlatılardan biri olduğunu söyledi. Fikretoğlu, Kentridge’in yıllardır bu konular etrafında geliştirdiği düşünsel ve sanatsal yaklaşımın antik eserlerle buluşmasını nadir ve unutulmaz bir karşılaşma olarak nitelendirdi.

