Sevan Bıçakçı’nın Galataport İstanbul’daki butiğinde süren ‘İkinci Bakış’ sergisi, mücevherleri yalnızca değerli taşlarla değil, içlerinde taşıdıkları hikâyelerle ele alıyor. 30 Kasım’a kadar görülebilecek sergide tasarımlar; taş oymaları, mikromozaikler ve minyatürlerle zanaatın zaman isteyen yüzünü ortaya koyuyor.
Bir mücevherin içinde saklı hikâye
Bıçakçı, tasarımlarının çıkış noktasını “Samatya’da sabah ağlarını toplayan bir balıkçıdan ya da bir efsaneden doğuyor. Ama asıl hikâye o çıkış noktasından sonra atölyede yazılıyor” sözleriyle anlatıyor. Ona göre bir eserin hikâyesi sonradan eklenen bir süs değil, tasarımın başladığı yer.
“İlk bakışta bir mücevher görüyorsunuz, ikinci bakıştaysa içine saklanmış bir dünya” diyen Bıçakçı, taşın içine oyulan sahnelerin, aylar süren mikromozaik çalışmalarının ve üretim sırasında yaşanan zorlukların eserin parçası olduğunu belirtiyor. Tasarımların, anlatılmadan da hikâyelerini hissettirmesini ve her bakışta yeni bir ayrıntı sunmasını amaçlıyor.
Naiad ve Kraken serginin dikkat çeken parçaları arasında
Sergide yer alan ‘Naiad’ adlı kol saati, cam içine işlenmiş yusufçuk figürüyle öne çıkıyor. Yunan mitolojisinde tatlı su perisi anlamına gelen Naiad’ın altın, gümüş ve pırlantalarla hazırlanan tasarımında, doğanın dinginliği ve zamanın akışından uzaklaşma fikri bir araya geliyor.
Bir başka dikkat çekici çalışma olan ‘Kraken’ ise Jules Verne’in ‘Denizler Altında Yirmi Bin Fersah’ romanındaki ahtapottan ilham alıyor. Tasarımın iki kolu yüzük, iki kolu da bilezik olarak kullanılıyor.
Değer yalnızca malzemeyle ölçülmüyor
Sevan Bıçakçı, tasarımlara fiyat biçmenin malzeme ve taş maliyetini hesaplamaktan daha karmaşık olduğunu söylüyor. Bir mikromozaiğin 1,5 yıla yaklaşan üretimi, oyma sırasında kırılıp yeniden kesilen taşlar ve farklı ustaların emeği fiyatlandırılması zor unsurlar arasında.
İçine melek figürleri oyulmuş bir zümrüt yüzük bu nedenle satışa sunulmuyor. Yüzüğün kazara kırılması halinde aynı kalitede bir zümrüt bulmanın ve oymayı yeniden gerçekleştirebilmenin belirsizliği, eserin satılmaması kararında etkili olmuş. Bıçakçı, atölyede bir parçanın tamamlanmasının onun mutlaka satılacağı anlamına gelmediğini, satışa sunulan eserlerdeki bedelin ise emeğin paylaşılabilen bölümünü ifade ettiğini aktarıyor.
Atölyede yavaşlık korunuyor
12 yaşında mücevher ustası Hovsep Çatak’ın Kapalıçarşı’daki atölyesinde çalışmaya başlayan Bıçakçı, bugün zanaatın farklı alanlarını aynı çatı altında buluşturuyor. Mıhlayıcılar, sadekârlar, mine ve cila ustaları, taş oymacıları, ressamlar, heykeltıraşlar, hattatlar ve seramik sanatçıları birlikte çalışıyor.
“Çırak ustayı geçmezse sanat yaşamaz” diyen Bıçakçı, gençlerin yalnızca teknik öğrenmesini değil, farklı disiplinlerle ilişki kurmasını da önemsiyor. Kapalıçarşı’da geçirdiği yılların zanaatı öğrettiğini, ancak ne yapmak istemediğini de gösterdiğini belirten tasarımcı, kendi yoluna çıktığında her parçayı yalnızca bir kez üretmeye ve bu toprakların mirasından beslenmeye karar verdiğini anlatıyor.
Sevan Bıçakçı, hızın her şeyi birbirine benzettiği bir dönemde elle, zamanla ve sabırla üretilen işlerin değerinin arttığını düşünüyor. ‘İkinci Bakış’ sergisi, Galataport İstanbul Paket Postanesi’ndeki butikte 30 Kasım’a kadar ziyaret edilebilecek.

