Derinleşen ekonomik kriz ve ağırlaşan yaşam koşulları, toplumun geniş kesimlerini sosyal hayattan koparmaya devam ediyor. Yoksullaşmanın artmasıyla birlikte kira, gıda ve ulaşım maliyetlerindeki fahiş artışlar karşısında vatandaşlar adeta kendi kabuklarına çekildi. Bu durumun en çarpıcı kanıtı ise temel ihtiyaçların karşılanmasında yaşanan zorluklar nedeniyle kültür, sanat ve sosyal aktivitelere ayrılacak bir bütçenin kalmaması oldu.
Kimler kültür-sanat etkinliklerinden uzak kalıyor?
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı olarak çalışmalarını yürüten İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) hazırladığı İstanbul Barometresi raporu, çarpıcı veriler ortaya koydu. “İstanbul’da Kültür ve Eğlence Alışkanlıkları” başlıklı araştırmaya göre, kentte yaşayanların yüzde 45,8’i geçtiğimiz son bir yıl içerisinde hiçbir sanatsal veya kültürel etkinliğe katılım sağlamadı. Toplam 758 kişinin görüşleri doğrultusunda hazırlanan çalışmada, pahalılığın zirve yapması en temel sorun olarak öne çıktı.
Neden İstanbullular sosyal faaliyetlere katılamıyor?
Kültürel etkinliklerin önündeki en büyük bariyer olarak yüzde 45 oranla “bilet fiyatlarının ve giriş ücretlerinin yüksekliği” gösterildi. İstanbulluların bu tür etkinliklere gidememesinin ikinci en önemli nedeni ise yüzde 38,1 ile “iş veya okul yoğunluğu sebebiyle vakit ayıramamak” oldu. Ekonomik şartların zorlamasıyla eğlence harcamalarında en çok yüzde 41,4 ile restoran ve kafe gibi sosyal mekan kullanımlarında tasarrufa gidildi. Öte yandan, katılımcıların yüzde 39,8’lik bir kesimi ise herhangi bir harcama kaleminde kısıntı yapmadığını beyan etti.
Hangi harcama kalemlerinde kısıntıya gidildi?
Araştırma kapsamında katılımcılara son bir yıl içindeki harcama alışkanlıkları sorulduğunda, sosyal alanlardaki kısıtlamaların yanı sıra biletli etkinliklerde de ciddi düşüşler görüldü. Konser ya da tiyatro bileti alımlarını azaltanların oranı yüzde 37,6, sinema biletlerinde kısıntıya gidenlerin oranı ise yüzde 37,2 olarak kaydedildi. Müze gezilerinde yüzde 26, kitap, dergi ve dijital içerik alımlarında yüzde 25,9, dijital yayın platformu aboneliklerinde ise yüzde 25,2 oranında bir azalma yaşandı.
İstanbullular en çok hangi etkinlikleri tercih ediyor?
Sosyal hayata dahil olabilenlerin en popüler tercihi yüzde 33,9 ile konserler oldu. Konserleri takiben en çok ilgi gören diğer alanlar şunlar oldu: Tiyatro ve stand-up gösterileri yüzde 21,8, sanat galerisi ve müze ziyaretleri yüzde 21,2. Ayrıca, kitap fuarı veya yazar buluşmaları yüzde 16,2, açık hava etkinlikleri ile sokak festivalleri yüzde 16,1, film festivalleri ise yüzde 11,9 oranında tercih edildi. Daha niş alanlarda ise tasarım, moda ve fotoğraf etkinlikleri yüzde 6,2, dans şovları yüzde 5,9, opera, bale veya klasik müzik performansları ise yüzde 5,7 seviyesinde kaldı.
Kültür Sanat Servisi verilerine göre hazırlanan bu rapor, ekonomik koşulların İstanbulluları eve hapsettiğini gösteriyor. Güncel haberleri ve günün öne çıkan gelişmelerini takip etmek isteyenler için BirGün’ün WhatsApp kanalı gibi platformlar birer seçenek sunmaya devam ediyor.
