Rusya’nın Sibirya bölgesinde yer alan İrkutsk kentinde, 28 yaşındaki Darya Shipilova‘nın hayatını kaybetmesiyle beraber “şüpheli salgın” söylentileri kamuoyunu meşgul etmeye devam ediyor. Bölge Valisi İgor Kobzev, 2 Ekim tarihinde yerel bir sakinde “bilhassa tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi” uyanması üzerine, olağanüstü sıhhi ve salgınla mücadele komisyonunu acil toplantıya çağırdı. Bazı sosyal medya platformlarında ise aynı gün bir veba enstitüsünün Shipilova’nın “akciğer vebası” sonucu öldüğünü öne sürdüğü iddia edildi.
Rospotrebnadzor’un Açıklamaları ve Tetkik Sonuçları
Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketici Haklarını Koruma Servisi (Rospotrebnadzor), Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsü bünyesinde görev yapan bir personele “nedeni belirlenemeyen zatürre” tanısı konulmasının ardından özel tedbirlerin hayata geçirildiğini duyurdu. 7 Ekim Çarşamba günü sürece ilişkin yeni bilgiler paylaşan kurum, hastadan alınan numunelerde mesleki faaliyetle ilintili herhangi bir mikroorganizmaya rastlanmadığını belirtti.
Yapılan incelemeler kapsamında yaklaşık 5 bin laboratuvar testi gerçekleştirilirken, herhangi bir tehlikeli patojen bulgusuna ulaşılmadı. Rospotrebnadzor, vakayla temas kuran kişilerin %90’ından fazlasının tıbbi takibinin tamamlandığını ve olumsuz bir tabloyla karşılaşılmadığını vurgulayarak, bölgede epidemik bir risk bulunmadığını ilan etti.
Uygulanan Karantina Tedbirleri ve Kısıtlamalar
Olayın ardından Darya Shipilova ile temaslı olduğu saptanan yaklaşık 200 kişilik bir grup karantinaya alındı. Ayrıca, enstitüde çalışan 60’tan fazla personelin bir müddet tesis sınırları içerisinde tutulduğu kaydedildi. Bazı sağlık kuruluşlarında geçici kısıtlamalara gidilirken, Reuters tarafından paylaşılan bilgilere göre bazı bireylerde COVID-19 ve rinovirüs tespit edildi.
İkinci Vaka Tartışmaları
Takvimler 7–8 Ekim tarihlerini gösterdiğinde, bölgede ikinci bir şüpheli vakanın görüldüğüne dair haberler yayılmaya başladı; ancak Rus makamları bu spekülasyonları reddetti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, iki farklı medya organından duyum aldıklarını ifade ederek Rusya’dan konuyla ilgili izahat talep ettiklerini belirtti. Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve DSÖ, Rusya yönetimini süreçte şeffaf davranmaya davet etti.
Kremlin ve ABD’den Gelen Mesajlar
Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, 7 Ekim’de yaptığı açıklamada medyada yer alan haberlerin büyük kısmının asılsız olduğunu dile getirdi. Gazetecilere konuşan Peskov, “medyanın bu durumla ilgili olarak bildirdiği şeyin büyük çoğunluğunun yanlış bilgi olduğunu” belirterek, yalnızca Rospotrebnadzor‘un resmi bilgilendirmelerine itibar edilmesi gerektiğini savundu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise vakaya dair tüm verilerin henüz kendilerine ulaşmadığını, bu aşamada varsayımlarda bulunmanın “sorumsuzluk” teşkil edeceğini söyledi. Rubio, “Bence Rusya’nın dünyayla daha fazla bilgi paylaşması bir gereklilik. Yapmaları gereken ve yapmalarını umduğumuz şey de bu” diyerek Rusya’yı şeffaflığa çağırdı ve şu ifadeleri kullandı: “Şu ana kadar bu bilgiler oldukça sınırlı olsa da önümüzdeki birkaç saat veya gün içinde durumun değişeceğini umuyoruz.”
Trump’tan Biyolojik Silah Yorumu
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’daki salgın şüphesinin “biyolojik bir silah” kaynaklı olduğunu düşünmediklerini ve meselenin kontrol altında olduğunu ümit ettiklerini kaydetti. Salgın şüphesinin bir silah olup olmadığı sorusuna Trump, “Biz öyle düşünmüyoruz. Yakında öğreneceğiz ama biz öyle düşünmüyoruz” yanıtını verdi.
Rus yetkililerin durumun kontrol altında olduğuna dair beyanlarını hatırlatan Trump, “Umuyoruz ki bu çok gelişmiş, çok akıllı bir sistemdir ve onlar da durumun tamamen kontrol altında olduğunu söylüyor. O yüzden umarız ki öyle değildir” şeklinde bir değerlendirmede bulundu. Covid-19 sürecinin başlangıcındaki atmosfere benzer bir durum olup olmadığı sorulduğunda ise Trump, hem Çin’in hem de Rusya’nın bu tür dönemlerde kamuoyuna az bilgi verdiğini ve her şeyin yolunda olduğunu beyan ettiklerini ifade etti.
