Türkiye’nin sağlık altyapısı her geçen gün daha derin bir krizle yüzleşiyor. Kamu hastanelerinde gözlemlenen aşırı yoğunluk, sağlık çalışanlarının üzerindeki ağır iş yükü, personel ve fiziki imkanlardaki yetersizlikler, vatandaşların en temel hakkı olan sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırıyor. Özellikle koruyucu sağlık hizmetlerinin merkezi olan birinci basamakta yaşanan aksaklıklar, ikinci ve üçüncü basamak hastanelerin üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sistemin büyüklüğünü anlatırken “Günde en az 3 milyon kişiye dokunan bir sağlık sistemimiz var” ifadelerini kullansa da, sağlık meslek örgütleri bu devasa başvuru trafiğinin bir başarı göstergesi olarak kabul edilemeyeceğini vurguluyor. Güncel gelişmeleri ve özel haberleri takip etmek isteyenler BirGün’ün WhatsApp kanalını takibe alabiliyor.
HASTANELER YATIRIM BEKLİYOR
AKP tarafından yürütülen Sağlıkta Dönüşüm Programı ile derinleşen problemler, günümüzde kamu hastanelerindeki yığılmalar ve randevu krizleriyle daha belirgin bir hal almış durumda. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında halledilebilecek sorunların hastanelere taşınması, üst basamak birimlerin yükünü yönetilemez seviyeye çekiyor. Özellikle kanser tedavisi, organ nakli, beyin ve kalp cerrahisi ile ileri yoğun bakım gibi uzmanlık ve teknoloji gerektiren alanlarda vatandaşların hizmet alması zorlaşıyor. Kamu hastanelerine yeterli yatırımın aktarılmaması ve ödenek yetersizlikleri, altyapı sorunlarını kronikleştiriyor. Güçlükle randevu bulan hastalar, muayene sonrasında tahlil ve tetkikler için tekrar uzun süre beklemek zorunda kalıyor. Performans odaklı ödeme sisteminin gereksiz tetkik sayısını artırdığı belirtilirken, sağlığın piyasalaşması hizmete erişimi bireylerin ekonomik gücüne endeksli hale getiriyor.
BİRİNCİ BASAMAK GÜÇLENDİRİLMELİ
YENİ Parti Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, Türkiye’deki doktora başvuru istatistiklerinin OECD ortalamalarının çok üzerinde olduğunu ifade etti. Bakan Kemal Memişoğlu’na seslenen Pala, “OECD ülkelerinde bir kişi yılda ortalama 6 kez hekime başvururken Türkiye’de nüfus daha genç olmasına rağmen neden 12-13 defa hekime başvuruyor? Nüfusu bizden çok daha yaşlı olan İsveç’te bir yurttaş ortalama yılda üç defa doktora başvuruyor. Bizde ise bunun yaklaşık dört katı bir başvuru var” dedi. Sağlık sisteminin asıl amacının insanları hastalanmadan korumak olduğunu hatırlatan Pala, etkin bir sevk zincirinin kurulamamasının hastanelerdeki yoğunluğun temel sebebi olduğunu belirtti. Sağlık hizmetlerinin ticarileşmesinin koruyucu hekimliği ikinci plana ittiğini söyleyen Pala, “Kişi ne kadar doktora başvurursa, ne kadar ilaç yazdırırsa, ne kadar ameliyat ve tetkik yaptırırsa sağlık sermayesi daha yüksek kazanç elde ediyor” uyarısında bulundu. Birinci basamağın zayıflamasının bulaşıcı hastalıkları hortlattığını savunan Pala, kızamık ve boğmaca vakalarına dikkat çekerek erken tanının önemine vurgu yaptı. Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Ahmet Meplepçi de Aile Sağlığı Merkezlerinin (ASM) fiziki koşullarının hekimlerin bireysel çabasına bırakılmaması gerektiğini, bu merkezlerin kamu tarafından sağlanan güvenli binalarda hizmet vermesi gerektiğini ifade etti.
ERDOĞAN ÖVE ÖVE BİTİREMEDİ
Sisteme yönelik eleştiriler sürerken, AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Samsun Şehir Hastanesi’nin açılış töreninde mevcut tabloyu savundu. Geçmişe yönelik bir kıyaslama yapan Erdoğan, “Sağlam girenin hasta çıktığı, ilaç ve muayene için saatlerce kuyrukta beklenilen günleri yaşadık” diyerek son 24 yılda gerçekleştirilen sağlık yatırımlarının Türkiye’yi dünyada “parmakla gösterilen” bir konuma taşıdığını iddia etti. Şehir hastanelerinin kendisinin bir hayali olduğunu belirten Erdoğan, muhalefetin bu projelere karşı tutumunu eleştirerek, “Vatandaşın ‘Yapandan Allah razı olsun’ dediği bu hastaneler ilk günden itibaren eleştiri oklarının hedefi oldu” açıklamasında bulundu. Ancak sahadaki personel ve altyapı yetersizlikleri, randevu bulma güçlükleri ve aksayan tetkik süreçleri, sağlıkçılara göre halkı daha fazla hasta eden bir sistemin işaretlerini veriyor.
