Müzik tutkunları ile sanatçıların aynı atmosferi soluduğu canlı performansların yeri her zaman ayrıdır. Kariyerim boyunca binlerce kez sahne tozunu yutmuş, yüzlerce kez de seyirci koltuğunda oturmuş biri olarak, her iki tarafın da heyecanının tarif edilemez olduğunu söyleyebilirim. Unutamadığım anlar arasında Joan Baez, Leonard Cohen ve Nick Cave performansları ilk üçteki yerini koruyor. Baez’in sadece bir gitarla 5.000 kişilik bir koroyu yönetmesi, Cohen’in fötr şapkasıyla sergilediği o zarif selamlamalar ve Cave’in büyüleyici karizmasıyla bizi mistik dünyalara sürüklemesi hafızamdan hiç silinmedi. Ancak son yıllarda bu çapta dev organizasyonlara ne yazık ki hasret kaldık.
Dev Konserlerin Önündeki Engeller Neler?
Türk Lirası’nın dolar ve euro karşısında yaşadığı değer kaybı, Türkiye’deki lojistik maliyetlerin astronomik seviyelere ulaşması ve siyasi faktörler, çok sevdiğimiz isimleri canlı izleme ihtimalimizi ne yazık ki ortadan kaldırdı. Bu olumsuz koşulların son kurbanı ise planlanan Metallica konseri oldu.
Maliyet Tablosu Ne Kadar Ağır?
Aslında 2 Mayıs tarihinde İstanbul’un dev stadyumlarından birinde gerçekleşmesi beklenen bu organizasyonun önündeki ilk büyük engel yüksek kira bedelleriydi. Tüpraş ve Rams Park gibi stadyumların kiralama maliyeti 600.000 euro, yani güncel karşılığıyla yaklaşık 32 milyon lira seviyesinde. Lojistik tarafında ise durum daha da zorlayıcı. Metallica’nın turne için kullandığı 70 tır, Avrupa Birliği ülkeleri arasında ücretsiz geçiş yapabiliyorken, Türkiye sınırına girdiğinde tır başına 3.750 euro gümrük bedeliyle karşılaşıyor. Bu kalem, organizatör için toplamda 262.500 euro, yani yaklaşık 9.5 milyon liralık ek bir yük anlamına geliyor.
Vergi ve Sponsorluk Sorunları Nasıl Etkiliyor?
Bu devasa maliyetlerin üzerine %20 oranındaki KDV ve %10’luk eğlence vergisi de eklendiğinde, bilet fiyatları dünya standartlarının çok üzerine çıkıyor. Büyük prodüksiyonların vazgeçilmezi olan sponsorluk desteği de Türkiye’de ayrı bir sorun. Alkol markalarının bu tür etkinliklere sponsor olması yasak olduğu gibi, stadyum konserlerinde alkol satışı yapılmasına da izin verilmiyor. Bir kıyaslama yapmak gerekirse; Atina’daki stadyum kirası 75.000 euro iken, İstanbul’da bu rakam tam sekiz katına çıkarak 600.000 euroyu buluyor. Avrupa Birliği içinde lojistik için ekstra bir ödeme gerekmezken, Türkiye girişi organizatörü daha en başında 800.000-900.000 euroluk bir mali çıkmazla baş başa bırakıyor.
Yüksek Fiyatların İzleyiciye Yansıması Nedir?
Bu ekstraların bilet fiyatlarına yansıması, her izleyicinin fazladan 600 lira ödemesi demek. Ayrıca İstanbul’un dünya turnelerinin merkezi olan Orta ve Batı Avrupa rotalarına coğrafi olarak uzaklığı, yakıt masraflarını ve şoför harcırahlarını da yukarı çekiyor. Tüm bu harcamalar bilet bedellerine eklendiğinde, hem organizasyon firmaları hem de dinleyiciler için içinden çıkılamaz bir tablo oluşuyor. İstanbul’da bu efsane grubu izlemek isteyen on binlerce hayranın olduğu bir gerçek; fakat Fransa, Polonya ya da Almanya gibi ülkelerde tüm kolaylıklar sağlanırken, Türkiye’de her aşamada bir zorlukla karşılaşılıyor. Sonuç olarak, yerli ve milli sanatçılarımızın konserlerini takip etmeye devam edeceğiz.
