Ankara Tabip Odası (ATO), bu hafta sonu tarihinin en kritik seçimlerinden birini gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Türkiye’nin mevcut sağlık sistemi ve siyasi atmosferiyle birleşen bu süreç, hekimler için büyük bir önem arz ediyor. Siyasal iktidarın farklı dönemlerde kendi kontrolü altına almaya çalıştığı ATO, doktorların çağdaş, bağımsız ve demokratik meslek örgütü idealine sahip çıkması sayesinde bugüne kadar bu baskılara direnç gösterdi.
Hekimler, nitelikli bir sağlık hizmeti sunabilmek ve insanca şartlarda yaşayabilmek için bağımsız bir tabip odasının gerekliliğinin farkındadır. İyi hekimlik; tıp eğitiminin kalitesinden hasta-doktor ilişkisinin korunmasına, doktorların etik değerler çerçevesinde özgürce karar verebilmesinden hastalarına yeterli zaman ayırabilmesine kadar pek çok unsura dayanır. Ancak günümüzde sağlık sisteminin bu olanakları tanımadığını söylemek mümkündür. Bir kesimin “artık doktor dövebiliyoruz” diyerek şiddeti övdüğü, üst düzey yetkililerin “giderlerse gitsinler” dediği ve Sağlık Bakanı’nın yurt dışına gidenleri para sembolleriyle hedef aldığı bir ortamda hekimlerin mesleğini huzurla icra etmesi imkansız hale gelmektedir.
Dünya Sağlık Günü’nde Türkiye’nin Sağlık Tablosu
TTB ve TTB Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu tarafından 7 Nisan Dünya Sağlık Günü vesilesiyle yayımlanan veriler, Türkiye’deki sağlık sisteminin alarm verdiğini kanıtlıyor. Söz konusu çalışma, sağlık çalışanlarının ağır iş yükü altında ezilmesine rağmen toplumun sağlık göstergelerinin gerilediğini ortaya koyuyor.
Verilere göre, genel bütçeden sağlığa ayrılan kaynaklar oldukça yetersizdir. OECD ülkelerinde gayrisafi yurtiçi hasılanın ortalama yüzde 9,3’ü sağlık hizmetlerine harcanırken, Türkiye’de bu oran yalnızca yüzde 4,7 seviyesindedir. Ülkemizde sağlık harcamalarının sadece yüzde 30’u merkezi bütçeden karşılanmakta olup, bu rakam yüzde 36 olan OECD ortalamasının altındadır. Bu durum, sağlık maliyetlerinin önemli bir kısmının vatandaşın cebinden çıkmasına neden olmaktadır. Önlenebilir ölümler ve bölgeler arası sağlık eşitsizliği de dikkat çeken diğer olumsuzluklar arasındadır.
Aşılama ve Halk Sağlığındaki Riskler
Birinci basamak sağlık hizmetlerinin ihmal edilmesi ve aşı tereddüdü ciddi sonuçlar doğurmaktadır. 2023 yılı verilerine göre Türkiye’de, 3 bin 571’i yerli vaka olmak üzere toplam 5 bin 88 kızamık vakası bildirilmiş ve en az 4 çocuk boğmaca nedeniyle yaşamını yitirmiştir. Ayrıca hastaya ayrılan sürenin kısalığı ve lüzumsuz görüntüleme hizmetlerinin yoğunluğu da sistemdeki sorunları derinleştirmektedir.
Tabip Odalarının Önemi ve Memnuniyet Oranları
Sağlık hizmetlerinden duyulan memnuniyet konusunda da veriler karamsardır. OECD ortalaması yüzde 64 iken, Türkiye’de memnuniyet oranı yüzde 41 olarak kaydedilmiştir. OECD raporlarına göre memnuniyet oranındaki en keskin düşüş Türkiye’de yaşanmaktadır. Bu kaotik ortamda sağlık personeline yönelik şiddet ve tükenmişlik hissi can yakmaya devam etmektedir.
Tabip odaları, hekim haklarının ve vatandaşın sağlık hakkının savunulduğu, mesleğin vicdanını temsil eden kurumlardır. Sağlığı ticari bir metaya dönüştüren, doktorları güvencesiz çalışma koşullarına iten ve nitelikli hizmet verilmesini engelleyen bu sisteme karşı tabip odaları en önemli direnç noktasıdır. Mevcut iktidar, hastaneleri kapatıp hekimleri dev şehir hastanelerine mahkûm ederken, bürokratlar ve siyasetçiler aracılığıyla “Beyaz Önlük Dayanışması” isimli bir liste oluşturarak Ankara Tabip Odası’nı da yönetmeye talip olmaktadır.
12 Nisan Seçimlerinde Yarışacak Gruplar
ATO seçimlerinde asıl rekabet, iktidar destekli “Beyaz Önlük Dayanışması” ile laik ve demokratik bir Türkiye’de iyi hekimlik yapılmasını savunan “Ankara Çağdaş Hekimler” grubu arasında yaşanacak. İki yıl önceki seçimleri kazanan Ankara Çağdaş Hekimler grubunun bu yıl da oyları bölmeyerek başarıya ulaşması hedeflenmektedir. Hekimler, her türlü siyasi güç odağından bağımsız bir Türk Tabipleri Birliği için mücadeleyi büyüteceklerini vurgulamaktadır.
Ersal Atabek, Nusret Fişek ve Füsun Sayek gibi isimlerin 60 yıldır yaşattığı mirasa sahip çıkan hekimler, 12 Nisan Pazar günü gerçekleştirilecek seçimlerde ayrışmadan hareket edeceklerini belirtmektedir. Meslek örgütlerini bu değerleri savunan tüm hekimlerle birlikte yöneteceklerini ifade eden doktorlar, karşılaşılan tüm güçlükleri dayanışma içinde aşacaklarını söylemektedir.
