Türkiye’de hüküm süren zorlu baskı koşullarına rağmen, belki de tam da bu sebeple, geçtiğimiz 10-15 senelik süreçte son derece yetkin muhabirler yetişti. Bu değerli kalemlerin bir kısmının emeklerini BirGün çatısı altında değerlendirmesi, benim için büyük bir kıvanç ve onur kaynağıdır. İsmail Arı, bu dürüst ve cesur basın emekçilerinin önde gelen temsilcilerinden biridir. Mevcut karanlık günlerden çıkışımızda, iktidarın bayram ziyaretinde gözaltına alacak kadar çekindiği bu arkadaşlarımızın tarihe düştüğü notlar hayati bir önem taşıyacak.
Onların sarsılmaz dirençlerine derin bir saygıyla…
Bu senenin Ocak ayında, Hollywood’un dev ismi Warner Bros.’un Netflix tarafından satın alındığına dair bir yazı kaleme almıştım. O günlerde takip ettiğim yerli ve yabancı medya organları bu meselede o kadar net paylaşımlar yapmıştı ki, yazımda şu ifadeleri kullanmıştım: “Sonuçta ‘Netflix Warner Bros’u alıyor’ haberiyle ‘Aldı!’ haberi arasında her şey o kadar hızlı gelişti ki, ortada nasıl bir katakulli döndüğünü bırakın anlamayı, tartışamadık bile!” (Çok ciddi bir bahis…, 05/01/2026)
Fakat Şubat ayının sonunda, Netflix’in WB’yi devralmaktan vazgeçtiği açıklandı. Bu durum sonucunda okuyucularıma hatalı bir haber ulaştırmış oldum. Bilhassa son birkaç senedir çok fazla hata yapıyorum, bu nedenle hepinizden özür dilerim.
WB’nin satış sürecinde şu an sadece bir diğer Hollywood devi olan Paramount’un ismi telaffuz ediliyor. Paramount, “Tekelleşme olacaksa onu da biz yaparız!” şeklindeki tavrını koruyor. Umuyorum ki bu haber de asılsız çıkar. Çünkü bu durumun neden sakıncalı olduğuna dair en isabetli açıklamayı, tam 136 yıl evvel bilim-kurgu edebiyatının piri Jules Verne yapmıştır.
Kim ve ne zaman bu kehanette bulundu?
2890’da Amerikalı Bir Gazetecinin Günü isimli öyküsünde Jules Verne, bir gazete patronu olan Francis Benett’in 25 Temmuz 2890 tarihinde yaşadıkları üzerinden, bin sene sonrasının dünyasına dair öngörülerde bulunur.
Francis Benett karakteri nasıl bir güce sahiptir?
Bilimsel ilerlemeleri yakından izleyen Verne; görüntülü telefonlar, atsız ilerleyen taşıtlar, otobanlar ve sivil havacılık hamlelerinin yanı sıra biyolojik silahlar ve elektrikli sandalye gibi ölümcül teknolojiler hakkında da isabetli tahminler yürütür. Ancak en dikkat çekici olanı, tarihin en meşhur basın tröstü Hearst bile henüz sahnede yokken, medyadaki tekelleşmeye dair çizdiği ürkütücü tablodur. Dönemin popüler gazetesi New York Herald, bin yıl sonra Earth Herald ismini almıştır. Gazetenin patronu Benett, siyasetçilerin dahi boyun eğdiği propaganda gücüyle dünyayı avucunun içine almıştır:
“Gazetenin muhtelif kollarının teftişini bitiren Francis Benett, Amerikan hükümeti tarafından akredite edilmiş, tam yetkili büyükelçi ve bakanların kendisini bekledikleri kabul salonuna geçti. Bu beyler sınırsız güce sahip müdürden tavsiye almaya geliyorlardı. Francis Benett salona girdiği esnada, belli bir hararetle tartışıyorlardı. …’Bunu biliyoruz, Bay Benett,’ diye cevap verdi Rus elçisi, ‘ama insanın her istediği olmuyor ki! Biz de Doğu sınırımızda Çinliler tarafından itildiğimiz için, ne pahasına olursa olsun Batı’ya doğru bazı teşebbüslerde bulunmamız lazım…’ ‘Sorun sadece bu mu, beyefendi?” diye karşılık verdi, Francis Benett, koruyucu bir ses tonuyla. ‘Pekala! Madem Çinli nüfusun artışı dünya için bir tehlike teşkil ediyor, Göğün Oğlu üzerinde baskı kurarız. Uyruklarına, aşılmasının cezası idam olan azami bir doğum kotası koyması gerekecek. Bu, durumu telafi edecektir.’” (Bütün Öyküler, Çev: Hakan Tansel, Alfa Yay., s. 456-7)
Medya patronu dünyayı nasıl yönetiyor?
Trump’ı anımsatan Benett, sadece dünyayı yönetmekle kalmayıp gözünü tüm güneş sistemine dikmiştir: “’Ay’da kimsenin yaşamadığını mı iddia ediyorsunuz?’ ‘En azından bize gösterdiği yüzünde, Bay Benett. Kim bilir, öbür yüzünde…’ ‘Tamam, Corley, bundan emin olmanın gayet basit bir yolu var…’ ‘Nedir o?..’ ‘Ay’ı döndürmek!’ Ve o gün, Benett fabrikasının bilginleri, uydumuzun ters dönmesini sağlaması gereken mekanik yöntemlere odaklandılar.” (s. 453)
Benett’in diğer yatırım alanları nelerdir?
Benett karakterinin inşaat, turizm ve enerji sektörlerinde de devasa yatırımları mevcuttur: “’Bir düşünelim… Vaktim var,’ diye cevap verdi Francis Benett. ‘Niagara’daki akümülatör fabrikama götürün beni.’ Francis Benett yarım saat içinde Niagara’daki, çağlayanların gücünü enerji üretiminde kullandıktan sonra tüketicilere satan veya kiralayan fabrikasına varmıştı.” (461-2)
Ayrıca çılgın projelere olan tutkusu da metinde şöyle aktarılır: “Aklında bütün bir şehri tek parça halinde nakletmek vardı. Somut olarak, denizden on beş mil kadar içerdeki Staaf kentinin, raylar üzerinde kıyıya kadar taşındıktan sonra, bir tatil sitesine dönüştürülmesi söz konusuydu. Bu sayede, inşa edilmiş ve edilecek araziler büyük bir artı değer yaratacaktı. Bu projeyi cazip bulan Francis Benett işe yarı yarıya ortak olmayı kabul etti. (s. 463)
Jules Verne bu karakteri alaycı bir üslupla kurgulasa da, bu mizahi yaklaşım ne yazık ki durumun ürkütücülüğünden bir şey eksiltmiyor. Unutulmamalıdır ki, 1890 senesinde henüz sinematograf icat edilmemişti ve Warner Kardeşler henüz Kanada’dan ABD’ye göç bile etmemişlerdi.
[faq]
[faq_item question=”Netflix Warner Bros.’u satın aldı mı?” answer=”Ocak 2026’da bu yönde kesin haberler çıksa da, Şubat sonunda Netflix’in satın alma sürecinden vazgeçtiği duyurulmuştur.”]
[faq_item question=”Jules Verne’in bahsettiği öykünün adı nedir?” answer=”Verne’in 136 yıl önce kaleme aldığı öykünün adı ‘2890’da Amerikalı Bir Gazetecinin Günü’dür.”]
[faq_item question=”Francis Benett karakteri kimdir?” answer=”Francis Benett, Jules Verne’in öyküsünde geçen, sınırsız güce sahip, medyadan enerjiye pek çok alanı kontrol eden bir gazete patronudur.”]
[faq_item question=”Paramount’un Warner Bros. konusundaki duruşu nedir?” answer=”Warner Bros. satışı için adı geçen Paramount, ‘Tekelleşme olacaksa onu da biz yaparız!’ şeklinde bir yaklaşım sergilemektedir.”]
[/faq]
