Van’da geleneksel zanaatların son temsilcilerinden biri olan İzzettin Şahin, yaklaşık 25 yıldır büyük bir özveriyle bakır kapları eski ihtişamına kavuşturuyor. Teknolojinin ilerlemesi ve mutfak kültürünün evrilmesiyle birlikte unutulmaya yüz tutan kalaycılık mesleğini ayakta tutmak için ter döken Şahin, eskimiş bakırları yeniden mutfaklara kazandırıyor.
Kimdir Bu Mesleğin Son Temsilcisi İzzettin Şahin?
Şu an 60 yaşında olan İzzettin Şahin, Van’da bu zahmetli zanaatı sürdüren ender ustalardan biri. Bir dönem her mutfağın vazgeçilmezi olan bakır kapların kalaylanması işlemi, günümüzde eski popülerliğini yitirse de Şahin, çeyrek asırdır bu işe emek vermeye devam ediyor.
İzzettin Şahin Kalaycılığı Nasıl Öğrendi?
Mesleğe duyduğu merak sayesinde bu işe atıldığını belirten Şahin, kalaycılığı bir ustadan ders alarak değil, tamamen kendi çabalarıyla öğrenmiş. Şahin, bu süreci şu sözlerle aktarıyor: “Kalaycımız vardı, Allah rahmet eylesin. Bakırları ona götürüyordum. Hem minnet ediyordu hem de parasını alıyordu. Ben de kızdım ve kendim bu işe başladım. Bir tavayı belki 50 kere deneme-yanılma yöntemiyle yaptım, ta ki başarıncaya kadar. Herkesin yapabileceği bir iş değil, herkes bu işi yapamaz. Hem sıkıntılı hem de zor bir meslek. Yaparken kolumu ve elimi birçok yerinden yaktım, yaralandım”
Bakır Kaplar Neden Kalaylanmalı ve Avantajları Nelerdir?
Sağlık ve lezzet açısından kalayın önemine dikkat çeken İzzettin Şahin, çırak yetişmemesinden de dert yanıyor. Şahin, bakırın özelliklerini şöyle ifade ediyor: “Kalaylanmamış bakır tehlikelidir tabii, insanı zehirleyebilir. Ama kalaylı bakırın tadı da başkadır. Gerek yemeği gerekse çayı çok güzel olur. Çok sağlıklı bir üründür bu kalay. Kalaylı bakır çok fazla ısı da istemiyor. Şimdi bu tabağın altına bir tane çakmak yak, her tarafı aynı ısıyı alır. Ama çelik öyle değil. Kimse kendine güvenip de bu işe atlamıyor. Zor bir meslek. Çıraklar da dayanmıyor. Kapıdan bakıp geri dönüyor”
Kalaylama İşlemi Ne Kadar Sürede ve Nasıl Yapılıyor?
Bakır kapların kalay tezgahına gelmeden önce geçtiği aşamaları anlatan usta, tek bir tabağın işleminin yaklaşık 15 dakika sürdüğünü belirtti. Temizlik sürecinin önemini vurgulayan Şahin: “Bize getirilen bir bakır eğer eskimişse, kirliyse veya yağlıysa onun bir ilacı var. İlaca koyuyoruz ve bir iki saat ilaçta kalıyor. Ondan sonra bir tel fırça yardımıyla kirini alıyoruz, temizliyoruz. Daha sonra kalaylama işlemine geçiyoruz. Kalayladıktan sonra zaten işlem tamamlanıyor. Normalde bir tabak yaklaşık 15 dakikamızı alıyor” şeklinde konuştu.
