Ajda Pekkan’ın yıllardır seslendirdiği 373 eserin dijital yayın haklarının kendisine ait olduğu mahkeme kararıyla tescillendi. Karar, geçmişte plak, kaset ve CD için verilen izinlerin dijital platformları otomatik olarak kapsamadığını ortaya koydu.
Mahkemeden izinsiz yayınlara durdurma kararı
1965’te “Her Yerde Kar Var” ile başlayan kariyerinde 35’i aşkın albüm, 45’lik, single ve özel koleksiyona imza atan Pekkan, eserlerinin YouTube, Spotify ve Apple Music gibi platformlarda izinsiz yayımlandığı gerekçesiyle dava açtı.
Sanatçı; Elenor Plak, Akbaş Müzik, Avrupa Müzik ve Odeon Müzik’in eski muvafakatnamelere dayanarak yaptığı dijital kullanımların durdurulmasını, önlenmesini ve kaldırılmasını istedi. Avukatı Ergin Akçay aracılığıyla yürütülen davada, geçmişte fiziksel formatlar için verilen izinlerin dijital yayın haklarını kapsamadığı savunuldu.
İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, yapım şirketleri ile feri müdahil MÜ-YAP’ın savunmalarını reddederek davayı kabul etti.
Karar kapsamındaki eser ve albümler
Karara konu 373 kayıt arasında “Her Yerde Kar Var”, “Bambaşka Biri”, “Kimler Geldi Kimler Geçti” ve “Petrol” gibi tanınmış şarkılar bulunuyor. “Haykıracak Nefesim Kalmasa Bile”, “Boş Sokak”, “Uykusuz Her Gece”, “Ya Sonra”, “Dile Kolay” ve “Yeniden Başlasın” da dijital platformlardaki izinsiz kullanımı değerlendirilen eserler arasında yer aldı.
“Süper Star 1”, “Süper Star 2”, “Ajda Pekkan 1972”, “Pour Lui”, “Pet’r Oil (1980 Eurovision)” ve “Fecri Ebcioğlu Sunar: Ajda Pekkan” albümleriyle çok sayıda 45’lik, single, 9 CD’lik “Ajda Pekkan Box Set” ve 3 CD’lik “Ajda Pekkan Koleksiyon” serisindeki kayıtlar da karar kapsamına alındı.
Dijital haklar için emsal değerlendirmeler
Gerekçeli kararda, internet üzerinden umuma iletim hakkının 2001 yılında FSEK m. 25 ile düzenlendiği belirtildi. Kanun’un 51. maddesindeki emredici hüküm doğrultusunda doğmamış hakların önceden devredilemeyeceği ve 2001 öncesindeki belgelerin dijital kullanım yetkisi vermeyeceği vurgulandı.
2001 sonrasında hazırlanan muvafakatnamelerde kullanımın “plak, kaset, CD, LP” formatlarıyla sınırlandırıldığı, sözleşmelerdeki genel kanun başlıklarının dijital mecralara izin anlamına gelmediği kaydedildi. Müzik yapımcılarının ses tespiti nedeniyle hak sahibi olmasının da icracı sanatçıdan ayrıca izin almadan dijital iletim hakkını kullanmalarına olanak tanımadığı ifade edildi.
Kararda, plak, kaset ve CD döneminden dijital yayıncılığa geçişin eski sözleşmeler üzerinden hak kullanımında hukuki sorunlar doğurduğuna dikkat çekildi. Bölge Adliye Mahkemeleri ve Yargıtay kararlarında da benzer değerlendirmelerin bulunduğu aktarılırken, dava 2001 öncesi eserlerin dijital kullanımına ilişkin önemli bir çerçeve oluşturdu.

