Savaşların, işgallerin ve toplumsal eşitsizliklerin derinleştiği bir dönemde BirGün’e konuşan Locarno Film Festivali Direktörü Giona A. Nazzaro, sinemanın politik niteliğini tartışırken “Sanat bir fanusun içinde var olamaz” diyor. İstanbul Modern Sinema’nın 79’uncu Locarno Film Festivali seçkisi, 26 Kasım-6 Aralık tarihleri arasında Türkiye prömiyeri yapacak 10 filmle izleyiciyle buluşacak.
Sanatın politik niteliği
Filistin ve Lübnan’daki direnişten Ukrayna savaşına, göçten sömürgeciliğe, aşırı sağın yükselişinden toplumsal cinsiyet eşitsizliğine uzanan başlıklar, uluslararası festivallerin programlarında daha görünür hâle geliyor. Nazzaro’ya göre sanat, insanların yaşamları, toplumlar ve çevrelerindeki dünyayla ilgilendiği için doğası gereği politiktir.
“Sanatın belirli bir meseleye odaklanması gerektiğine inanmıyorum; kendi başına, kendi varlığıyla politiktir” diyen Nazzaro, Roberto Rossellini’yi politik bilinci en güçlü sinemacılardan biri olarak görüyor. Festivalin rahatsız edici bulunabilecek konuları ele alan filmlere yer vermekten kaçınmadığını belirten Nazzaro, bir yapıtın ikna edici olması ve sanat eseri olarak kendi ayakları üzerinde durabilmesinin seçim için yeterli olduğunu ifade ediyor. Ona göre bu filmlerin gündeme taşıdığı meseleler yarın değil, bugün konuşulmalı.
Festivalin sorumluluğu tartışma alanı açmak
Locarno gibi etkili festivallerin savaşlar, işgaller ve insan hakları ihlalleri karşısındaki rolünü değerlendiren Nazzaro, festivallerin farklı fikirlerin duyulabildiği açık platformlar olması gerektiğini söylüyor. Tartışmalar hararetlense bile herkesin güvenli ve saygılı bir ortamda fikir ayrılığı yaşayabilmesi gerektiğini vurgulayan Nazzaro, “İfade özgürlüğünün tam da anlaşamadığımız noktada başladığına inanıyorum” diyor.
Bir festivalin görevinin belirli ideolojik gündemleri benimsemek değil, sanatçıların, sinemacıların ve yaratıcı insanların eserlerini sergilerken düşüncelerini güven içinde ifade edebilmesini sağlamak olduğunu belirten Nazzaro, Locarno’nun ihtiyaç duyulan tartışmaların sesini yükselten bir platform işlevi gördüğünü dile getiriyor.
Temsildeki eşitsizliklerin farkındalar
‘Devrimciler Asla Ölmez’, ‘Kongo Çocuğu’ ve ‘İnsan Avı’ gibi filmlerin tarihî direniş hareketlerinden aşırı sağa, sömürgecilikten zorunlu göçe uzanan meseleleri işlediği seçkide, coğrafi temsil ve kültürel eşitsizlik de öne çıkıyor.
Locarno’nun temsil alanındaki asimetrilerin ve erişim eşitsizliklerinin farkında olduğunu söyleyen Nazzaro, festivalin daha geniş sinema ve görsel-işitsel alan içinde özgün ve anlamlı bir program oluşturmak için çalıştığını belirtiyor. Bu başlıkların ciddi bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ifade eden Nazzaro, Locarno’nun tartışmaya yaratıcı katkı sunmayı sürdüreceğini umuyor.
Locarno bağımsız filmler için başlangıç noktası
Bağımsız sinemanın ekonomik ve kültürel sürdürülebilirliği konusunda ise Nazzaro, bugün bütün sinemanın bir anlamda “bağımsız” hâle geldiğini düşünüyor. Ona göre asıl mesele, izleyicilerin keşfedebilecekleri, deneyimleyebilecekleri ve keyif alabilecekleri farklı sinema türlerinin bulunduğunu anlamasını sağlamak.
Locarno’yu filmler için nihai durak değil, bir yolculuğun başlangıcı ve “fırlatma rampası” olarak tanımlayan Nazzaro, bağımsız film yapımcılığının eğlenceli, değerli ve önemli olduğu fikrini yaygınlaştırmayı hedefliyor. Bağımsız sinemanın doğru bir yaklaşımla ele alındığında kârlı ve ekonomik açıdan sürdürülebilir olabileceğini savunan Nazzaro, bu konuyu endüstri tarafında Markus Dufner ile birlikte çalıştığı en büyük meydan okuma olarak nitelendiriyor.

