Devlet Tiyatroları bünyesinde, Türkiye’nin dört bir yanındaki farklı bölgelerde görev yapan sanatçılar, çalışma koşullarına dair ortak bir bildiri paylaştı. Yayımlanan metinde, temel isteğin sadece bir kadro beklentisinden ibaret olmadığı; kurumun sanatsal faaliyetlerinde yıllardır emek veren çalışanlar için düzenli, öngörülebilir ve güvenceli bir istihdam modelinin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
Sanatçıların Temel Talepleri Neler?
Yaklaşık 350 sanatçının imzasıyla yapılan açıklamada, öncelikli talebin yılın 12 ayı boyunca sabit bir gelir ve 4/B statüsünde sürdürülebilir bir çalışma sistemi olduğu ifade edildi. Sanatçılar; aldıkları eğitimlerin, çalışma sürelerinin, mesleki tecrübelerinin ve Devlet Tiyatroları çatısı altında edindikleri birikimin bütüncül bir şekilde değerlendirilmesini bekliyor. Provalardan turnelere kadar pek çok süreçte aktif rol üstlendiklerini ve bir sezon içinde birden fazla yapımda sahne aldıklarını hatırlatan çalışanlar, mevcut sistemin “geçici” veya “oyun bazlı” olarak tanımlanmasına karşı çıkıyor.
“Sadece Tek Bir Oyun İçin Burada Değiliz”
Yapılan ortak açıklamada, sanatçıların kurumsal aidiyetine dikkat çekilerek, “Bizler tek bir oyun için kuruma gelip daha sonra ayrılan kişiler değiliz” ifadesine yer verildi. Çeşitli bölgelerde uzun yıllardır çalışan, farklı prodüksiyonlar için seçilen ve kurumun kesintisiz sanatsal üretimine katkı sunan çok sayıda profesyonelin bulunduğu kaydedildi.
Her sahnelemede yeniden seçme ve değerlendirme aşamalarından geçtiklerini belirten çalışanlar, konservatuvarların oyunculuk ve sahne sanatları bölümlerinden mezun bireyler olarak, kadrolu sanatçılarla aynı sahnede, aynı sanatsal sorumlulukla görev yaptıklarının altını çizdi.
Sınav Sistemi Neden Tek Başına Çözüm Görülmüyor?
Sanatçılar, yeni personel istihdamı için sınav yapılmasına itiraz etmediklerini ancak mevcut sınırlı kontenjanların çalışanların tamamının sorununa derman olmayacağını ifade etti. Bir bölgede açılacak kadronun yalnızca o bölgedeki ihtiyacı giderebileceği, Ankara, İstanbul ve diğer illerdeki sanatçıların mevcut belirsiz koşullarının ise süreceği belirtildi.
Açıklamada, sınavların gelecekteki personel gereksinimleri için bir yöntem olabileceği; fakat yıllardır kurumda ter döken sanatçıların iş güvencesinin sadece gelecekteki sınav ihtimallerine bırakılmasının kalıcı bir çözüm sunmayacağı savunuldu.
Mevcut Çalışanlar İçin Yeni Bir Statü Önerisi
Devlet Tiyatroları bünyesinde uzun süredir “figüran” statüsüyle çalışan, ancak sanat eğitimi almış ve önemli yapımlarda görev alan kişilerin, kurum dışından gelen yeni bir insan kaynağı gibi görülmemesi istendi. Bu çalışanların mesleki geçmişleri, eğitimleri ve deneyimleri dikkate alınarak daha güvenceli bir statüye geçişlerini sağlayacak bir modelin geliştirilmesi talep ediliyor.
Bildiride, geçmişte uygulanan “mezun sanatçı” statüsü de anımsatıldı. İlgili bölümlerden mezun olanların daha önce bu unvanla çalıştığı, ancak zamanla “figüran” tanımının yaygınlaştığı ifade edilerek, mevcut statülerin güncellenmesi çağrısında bulunuldu.
2019 Yılındaki Düzenleme Örnek Gösterildi
Sanatçılar, 26 Aralık 2019 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan ve yevmiye usulü çalışan teknik personel ile sanatçıların çalışma güvencesine kavuşmasını sağlayan düzenlemeyi hatırlattı. Dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un, bu adımın ardından yevmiyeli personelin Bakanlığın sözleşmeli personeli haline geldiğine dair yaptığı açıklamalar referans gösterildi.
Benzer bir hakkaniyetli yaklaşımın kendileri için de uygulanmasını isteyen grup, isteklerinin bir imtiyaz olmadığını dile getirdi. Ortak metinde son olarak şu ifadelere yer verildi: “Biz sanatçıyız ve çalışmak istiyoruz. Daha fazla oyun oynamak, daha fazla üretmek ve Devlet Tiyatrolarının sahnelerinde sanatımızı sürdürmek istiyoruz.”
