Fransa’nın Cannes şehrinde 12 – 23 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen Cannes Film Festivali, birçok ünlü ismin özel jetlerle katılım göstermesiyle gündeme geldi. Bu özel jetler, az sayıda yolcu taşımasına rağmen, motorlarının yüksek hızı nedeniyle diğer büyük yolcu uçaklarına kıyasla çok daha fazla çevresel kirliliğe neden oluyor. Bu durum çevrecilerin, Cannes Film Festivali’ne özel jetlerle gelen ünlülere karşı tepkisini artırdı. İklim aktivistleri, geçtiğimiz yıl özel jetlerin festivale ulaşmak için toplamda iki milyon litre kerosen harcadığını belirterek, film yıldızlarını normal yolcu uçaklarının ekonomi sınıfında ya da trenle seyahat etmeye davet etti.
‘Bu bir ahlaksızlık’
Fransız havayolu şirketi Air France’ın eski pilotu Anthony Viaux, yapılan çağrıyı destekleyerek, “Zengin ve ünlülerin kıt yakıtı bir festivale gitmek için harcamaları yalnızca duyarsızlık değil, aynı zamanda ahlaksızlıktır” dedi. Orta Doğu’daki savaşın küresel yakıt krizi yarattığını vurgulayan çevre grubu Transport and Environment (T&E) tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, geçen yıl 750 özel jetin Cannes Film Festivali’ne ünlüleri taşıdığını ortaya koydu. Grubun havacılık sorumlusunun Jerome du Boucher, AFP’ye verdiği demeçte, “Bu, Paris ile Atina arasında seyahat eden 14 bin yolcunun tüketeceği yakıt miktarına eşdeğerdir” ifadelerini kullandı.
‘Pedro Pascal’ı örnek alın’
Eski özel jet pilotu Katie Thompson, ünlülerin Şilili aktör Pedro Pascal’ı örnek alarak Cannes’a ekonomi sınıfında yolculuk yapmaları gerektiğini savundu. Thompson, “Pedro Pascal geçen yıl Cannes’a ekonomi sınıfında gitti. Diğerlerinin de aynı şekilde hareket etmemesi veya tren tercih etmemesi için hiçbir geçerli sebep yok” dedi.
Çevreciler ne diyor?
Çevre grubu T&E’den Jerome du Boucher, “Biz, Avrupa hükümetlerinin özel jetleri yasaklaması için lobi yapıyoruz. İklim krizi ve petrol şoku nedeniyle yakıt kıtlığı yaşarken, özel jet yakıtlarının daha temel ihtiyaçlar için kullanılması gerekiyor” diye belirtti. T&E’ye göre, Avrupa Birliği (AB) kuralları çerçevesinde özel jetlerin üçte ikisinin karbon vergisinden muaf olduğu ifade edildi. Blok içerisindeki normal uçak yolcularının vergi öderken, özel jet yolcularının bu yükümlülükten muaf tutulduğu vurgulandı. Eski pilot Anthony Viaux, “AB, tüm özel jetlerin uçuşlarından karbon vergisi almalı, Trump yönetimine bağlı kalmamalıdır” dedi.
Tepkinin kaynağı ne?
Özel jetler, her bir yolcu için atmosferi ticari uçaklara göre çok daha fazla kirletmektedir. Bir özel jet, bir yolcu için ticari uçak yolcusuna kıyasla 5 ila 40 kat daha fazla karbondioksit salınımı yapmaktadır. Bunun nedeni, ticari uçakların 150 – 400+ yolcu taşıması, özel jetlerin ise genellikle 4-12 kişi ile uçması ve aynı mesafede daha yüksek yakıt tüketimi yapmasıdır. Özel jetler daha küçük ve daha az verimli motorlara sahip olup, sık sık kısa mesafe uçuşları gerçekleştirmektedirler.
Çevreciler ve pilotlar, ünlülerin Cannes Film Festivali’ne özel jetlerle gelerek atmosferi kirletmelerine karşı duruş sergiledi. Protestocular, ünlülere “Ekonomi sınıfında seyahat edin ya da tren kullanın” çağrısında bulundu.
