Üreme çağındaki kadınlar arasında oldukça yaygın bir problem olan Polikistik over sendromu (PKOS); yumurtalıklarda gelişen minik kistler, adet düzensizlikleri, tüylenme artışı, akne problemleri ve infertiliteye (kısırlık) yol açabilen hormonal bir bozukluktur. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, sendromun detayları, teşhis yöntemleri ve tedavi alternatifleri hakkında kritik uyarılarda bulundu.
PCOS: Metabolik Bir Sorun
Hastalığın temelinde yatan unsurlara dikkat çeken Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, “PCOS dediğimiz, polikistik over sendromu, metabolik bir hastalık” sözleriyle açıklamalarına başladı. Hastalığın temelinde insülin direnci ve yüksek androjen seviyelerinin bulunduğunu belirten Gencer, şikayetlerin yaş gruplarına göre farklılık gösterdiğini ifade etti. Gencer, “Adölesan döneminde daha çok kıllanma, adet düzensizliği ya da kilo artışıyla hastalar başvururken üreme çağındaki hastalar bir tık daha kısırlık problemleriyle gelebiliyor” dedi.
Tanı İçin Rotherham Kriterleri
Hastalığın teşhisinde Rotherham Kriterleri’nin esas alındığını belirten Doç. Dr. Ketenci Gencer, süreci şu şekilde detaylandırdı: “3 kriter var, ultrasonda gördüğümüz küçük küçük tamamiyle olgunlaşamamış çok sayıda yumurtacığın olması, 2’ncisi artmış sivilcelenme, kıllanma, 3’üncü düzensiz adet görme. 3 kriterden 2’si söz konusu olduğunda tanı koyabiliyoruz.”
Kişiye Özel Tedavi Yöntemleri
Tedavi sürecinin hastanın şikayetlerine göre şekillendirildiğini vurgulayan Doç. Dr. Gencer, “Kesin bir tedavisi yok, şikayete yönelik tedavi planlıyoruz, kişiye özel bir tedavi söz konusu” dedi. İnsülin direncinin önemine değinen uzman, bu durumun gelecekte şeker hastalığı riskini artırdığını, gebelik sürecinde ise hipertansiyon ve gebelik şekerine zemin hazırlayabileceğini belirtti. Gencer, “Bunlardan kaçınmak için kilo vermek, hayat tarzı değişikliği, beslenme düzeni, Akdeniz diyeti gibi bu tarz tedaviler ya da insülin hassasiyeti için bazı ek tedaviler, medikal tedaviler verebiliyoruz” açıklamasında bulundu.
PCOS ve Anne Olma Şansı
Sendromun çocuk sahibi olmaya engel teşkil etmediğinin altını çizen Doç. Dr. Ketenci Gencer, “PCOS hastası kesinlikle çocuk sahibi olamaz gibi bir durum söz konusu değil” dedi. Yumurtlamayı engelleyen faktörlerin ortadan kaldırılmasıyla doğal yollarla gebeliğin mümkün olduğunu söyleyen uzman, “PCOS’lu hasta tüp bebek tedavisine gittiyse çok yüksek ihtimalle gebe kalıyor” ifadesini kullandı. Ayrıca, tüp bebek tedavisinde bu hasta grubunun başarı oranının diğer gruplara göre daha yüksek olduğunu belirtti.
Gelecekteki Sağlık Riskleri ve Takipler
İlerleyen yaşlarda karşılaşılabilecek riskler hakkında konuşan Gencer, yüksek östrojen seviyeleri nedeniyle rahim iç duvarı (endometrium) ve meme kanseri riskinin bir miktar daha fazla olabileceğini aktardı. Diyabet, kalp hastalıkları ve tansiyon gibi durumların da takibinin önemli olduğunu ekleyen Gencer, “Düzgün takibin çok önemli olduğu hasta grubu” dedi.
İstatistikler ve Erken Teşhisin Önemi
Sendromun görülme sıklığına değinen Doç. Dr. Ketenci Gencer, “Türkiye’deki oranlarla yurt dışındaki oranlar hemen hemen benzer. Yaklaşık her 10 kadından biri, yani yüzde 10- 13 gibi bir oran söz konusu” bilgisini paylaştı. Rutin kontrollerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirten uzman, özellikle 45-50 yaş arasındaki anormal kanamalara ve 40 yaş sonrası meme taramalarına dikkat çekti. Gencer son olarak, “PCOS hastası kesinlikle çocuk sahibi olamaz gibi bir şey söz konusu değil” diyerek, kilo vermenin tek başına bile yumurtlamayı düzeltebileceğini hatırlattı.
