Hava sıcaklıklarının artışa geçmesiyle birlikte halı saha müsabakalarında yaşanan yaralanmalarda artış gözlemleniyor. Uzman isimler, bu tür sporlardaki yüksek eforun gizli kalp rahatsızlıklarını tetikleyebileceği ve maç esnasında göğüs kafesine alınan şiddetli darbelerin nadir de olsa hayati tehlike yaratabileceği konusunda önemli uyarılarda bulundu.
Gizli Kalp Hastalıkları ve Ani Riskler
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Eğitim Görevlisi Prof. Dr. Telat Keleş, halı saha gibi yoğun tempo gerektiren aktivitelerin, fark edilmeyen kalp sorunları nedeniyle ani sağlık krizlerine yol açabileceğini ifade etti. Özellikle amatör sporculara yönelik uyarılarda bulunan Keleş, “Haftada bir halı saha maçı gibi amatör olarak spor yapan kişilerde müsabaka sırasında gelişen bazı hastalıklar ritim bozukluklarına neden olup ani ölümlere yol açabiliyor.” ifadelerini kullandı.
Genç yaş grubundaki ani vefatların en temel sebeplerinden birinin “hipertrofik kardiyomiyopati” adı verilen kalp kası hastalığı olduğunu belirten Prof. Dr. Telat Keleş, bu durumun toplumda her 500 kişiden birinde görüldüğünü ve hangi yaşta risk oluşturacağının önceden tahmin edilemediğini vurguladı.
Bu Belirtileri Sakın İhmal Etmeyin
Halk dilinde damar sertliği olarak bilinen aterosklerozun çoğu zaman hiçbir işaret vermeden ilerlediğini ve ilk belirtisinin kalp krizi olabileceğini kaydeden Keleş, ağır sporlara başlayacak bireylerin mutlaka bir kardiyolog muayenesinden geçmesi gerektiğini söyledi. Keleş, “Özellikle orta yaşta bir kişi halı saha maçı gibi efor gerektiren sporlar yapıyorsa, yürürken ya da merdiven çıkarken nefesinde kesilme hissediyor, göğsünde baskı veya yanma hissi, eforla birlikte baş dönmesi gibi şikayetleri ortaya çıkıyorsa bu belirtileri hafif dahi olsa ihmal etmemeli” dedi.
Müsabaka sırasında sporcunun daha evvel yaşamadığı halsizlik, bayılma hissi, ani çarpıntı ya da göğüste sıkışma gibi durumlarla karşılaşması halinde oyunu derhal bırakması gerektiğini hatırlatan Prof. Dr. Telat Keleş, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmasının önemine değindi.
Göğse Alınan Darbeler ve Ritim Bozukluğu
Maç sırasındaki fiziksel temasların da tehlikeli olabileceğini belirten Keleş, “Müsabaka sırasında göğse alınan sert ve şiddetli darbeler ani ritim bozuklukları nedeniyle ölüme neden olabilir. Örneğin, çok şiddetli şut atıldı ve kişinin göğsüne, kalbinin üzerine gelmesi ölümcül ritim bozukluğuyla kişinin ani ölümüne neden olabilir.” açıklamasında bulundu. Hiçbir şikayeti olmayan kişilerin dahi bu tür bir efor sırasında fenalaşabileceğini, kalp hastalıklarının sinsi bir doğaya sahip olduğunu ekledi.
Yaş ve Yaşam Tarzı Faktörü
Kalp kası hastalıklarının her yaşta görülebileceğine işaret eden Prof. Dr. Telat Keleş, şunları aktardı: “Uzun yıllardır düzenli spor yapan bireylerin de örneğin 40-45’li yaşlara geldikten sonra belirli aralıklarla sağlık kontrolünden geçmesi önem taşıyor. Kalp kası hastalıkları her an ortaya çıkabilir ve çoğu zaman önceden fark edilmeyebilir.” Ayrıca sigara kullanımı, stres, kolesterol yüksekliği ve hareketsiz yaşamın etkisiyle artık 30‘lu ve 40‘lı yaşlarda da kalp krizlerine sıkça rastlandığını vurguladı.
Acil Durumlarda Yapılması Gerekenler
Bilkent Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şervan Gökhan ise halı saha yaralanmalarına dair verileri paylaştı. En sık ortopedik sakatlıklarla karşılaştıklarını ancak en kritik tablonun ani kardiyak sorunlar olduğunu belirten Gökhan, “Halı saha maçları yapısı itibarıyla çok fazla efor ve yoğun rekabet gerektiren bir spor dalı olduğu için bu riskleri olan kişilerin hekim kontrolünden geçmeden maç yapmamalarını önemsiyoruz.” dedi.
Maç sırasında göğüs ağrısı, baş dönmesi veya nefes darlığı hissedildiğinde oyunun durdurulması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Şervan Gökhan, ambulans gelene kadar yapılacak kalp masajı ve solunum desteğinin hayat kurtarıcı olduğunu belirtti. Gökhan ayrıca, maçlara çıkmadan önce 10-15 dakikalık ısınma egzersizlerinin kalbe binen ani yükü azaltacağını ifade etti.
