Sağlık Bakanlığı’nın iki yıl önce taahhüt ettiği “1000 Aile Sağlığı Merkezi (ASM)” projesi henüz hayata geçmemişken, halihazırda hizmet veren merkezlerin bulunduğu arazilerin satış listesine eklenmesi büyük bir tartışma başlattı. 25 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararı uyarınca 27 ilde 55 arsa ve arazinin satışa çıkarılması, birinci basamak sağlık hizmetlerinin geleceğiyle ilgili endişeleri artırdı. Birlik ve Dayanışma Sendikası 1 No’lu Şube Başkanı Emrah Kırımlı, Bakanlığın başlangıçta ASM sayısını artırma sözü verdiğini ancak bu hedefin zamanla geri çekildiğini vurguladı.
Hedefler Küçüldü, Satışlar Başladı
Dr. Emrah Kırımlı, Sağlık Bakanlığı’nın vaatlerini yerine getirmediğini, yeni tesisler inşa etmek yerine eldeki alanların elden çıkarıldığını belirterek duruma sert tepki gösterdi. Bakanlığın önce ASM sayısını artıracağını duyurduğunu, sonrasında ise bu hedefin sadece proje aşamasında kaldığını ifade eden Kırımlı, geçtiğimiz yıl 500 ASM projesinin açıklandığını hatırlattı. Kırımlı’ya göre, bu yıl süreç daha da geriye giderek mevcut yerlerin kaybı noktasına ulaştı.
Aktif Hizmet Veren Alanlar Satış Listesinde
25 Mart 2026 tarihli ve 1106 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile belirlenen parsellerin incelendiğini belirten Kırımlı, bazı arazilerin üzerinde aktif olarak kullanılan aile sağlığı merkezlerinin bulunduğuna dikkat çekti. “Kiralık Aile Sağlığı Merkezlerinin satışa çıkmasına, kentsel dönüşümle yıkılmasına ya da fahiş kira artışı ile boşalmasına alışmıştık ama bu seviyeyi beklemiyorduk” diyen Kırımlı, bu alanların sadece sağlık tesisi değil, deprem gibi felaketlerde hayati önemi olan toplanma alanları olduğunu da ekledi. Bakanlığın daha önce bu noktaları “depreme dayanıklı ve güvenli alanlar” olarak nitelendirdiğini de sözlerine ekledi.
İstanbul ve Deprem Bölgelerindeki Riskler
İstanbul’un Kadıköy ilçesindeki duruma değinen Kırımlı, 33 Aile Sağlığı Merkezi’nden 7’sinin kentsel dönüşüm sebebiyle kapandığını belirtti. Kırımlı, bölgedeki durumu şu sözlerle anlattı: ‘‘Yine satılan arsalara baktığımızda Kadıköy ilçesinde yıkılan binalardaki arkadaşlarımızla konuştuğumuzda ASM yapılacak yer bulunamadığı yanıtı ile karşılaştık. Satılan arazilere baktığımızda Kadıköy ilçesinde yıkılan ASM’lerin çok yakınında Bakanlığın bir değil iki arsasının olduğunu ve satışa çıktığını görüyoruz. ASM’lerin üçte birinin 99 depremi öncesi binalarda olduğu, sadece yarısının Sağlık Bakanlığı binalarında olduğunu biliyoruz. İstanbul’da elimizdeki ASM’leri satmak bir yana bu arsalara hızla ASM yapılması gerekirdi. Sağlık Bakanının 1000 ASM sözü verirken bu arsa ve arazilere de güvendiğini anlıyoruz ama 2 sene sonra bugün buralarda ASM yapmak yerine neden satıyoruz?’’
Şehir Hastaneleri ve Bütçe Çıkmazı
Dr. Kırımlı, değerli arazilerin satış nedeninin şehir hastanelerinin yüksek kira maliyetleri olabileceğini öne sürdü. Kırımlı şunları kaydetti: ‘‘Ancak biliyoruz ki bu satışlar da bir kara deliğe dönerek Sağlık Bakanlığı bütçesini tüketen şehir hastanelerini doyurmaya yetmeyecek. Bundan daha da önemlisi hepimizin daha uzun ve sağlıklı bir ömür yaşayabilmesi için şehir hastanelerine değil Aile Sağlığı Merkezlerine ihtiyacımız var. Şehir hastanesine 7 dakikada ödediğimiz kira ile 1 Aile Sağlığı Merkezi yapılabilir. Sağlık Bakanlığı bunu tercih etmediği gibi şimdi de Aile Sağlığı Merkezlerinin de içinde olduğu arsalarını satmayı tercih etmiş. İşin acısı 1 ay önce ziyaret ettiğimiz ve 3 yıldır konteynırlarda çalışılan Kahramanmaraş, Hatay illerinde de arsa ve arazilerin satışa çıktığını görüyoruz.”
Sendikadan Bakanlığa Kritik Sorular
Birlik ve Dayanışma Sendikası, alınan satış kararının ardından Sağlık Bakanlığı’nın şu soruları yanıtlamasını istedi:
- 1000 ASM yapma vaadi varken mevcut ASM’ler neden arazileriyle birlikte satışa çıkarılıyor?
- Satış sonrası bu merkezlerde görev yapan sağlık çalışanlarının durumu ne olacak?
- Bu ASM’lerden hizmet alan vatandaşlar sağlık hizmetine nasıl erişecek?
- Bu ASMleri şehir hastanelerinin kirasını ödemek için mi satıyorsunuz?
Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle bazı aile sağlığı merkezlerinin arazilerinin satışa sunulması üzerine hekimler, “1000 ASM yapma vaadi varken mevcut ASM’ler neden arazileriyle birlikte satışa çıkarılıyor?’’ sorusunu sormaya devam ediyor.
