Büyük şehirlerin yoğun ve karmaşık etkinlik takvimleri arasında sıkışan sanat dünyasını ferahlatacak haberler gelmeye devam ediyor. Kültürel faaliyetlerin ve sanat kurumlarının metropol sınırları dışındaki kentlerde veya merkezden uzak ilçelerde oldukça sınırlı bir erişim imkânına sahip olduğu gerçeğinden yola çıkan ‘Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı’, yeni dönem projelerini kamuoyuna duyurdu. Bu program, sanatın Türkiye’nin dört bir yanında daha görünür olmasını sağlamayı hedefliyor.
Programın Kapsamı ve Desteklenen Projeler Nelerdir?
İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) önderliğinde yürütülen çalışma; Avrupa Birliği desteği, Culture Action Europe (CAE) ortaklığı ve Marmara Belediyeler Birliği (MBB) iştirakiyle gerçekleştiriliyor. 2026-2029 dönemini kapsayan ilk çağrının sonuçlarına göre; Seyir Kültür-Sanat Derneği, Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim ve Araştırma Derneği, Ninova Eğitim Kültür Sanat ve Turizm Derneği ve Ankara Aks Derneği tarafından sunulan projeler destek almaya hak kazandı. Toplamda 500 bin avro hibe desteğinin sağlanacağı bu dört çalışma, sanatı kent tekelinden kurtarıp yerel halkla buluştururken, sivil toplum ve belediyeler arasında sürdürülebilir bağlar kurmayı amaçlıyor.
Projelerin Vizyonu ve Hedefleri Nelerdir?
Çalışmanın temel felsefesini açıklayan İKSV Kültür Politikaları Çalışmaları Direktörü Özlem Ece, projelerin kent yaşamına katacağı değeri şu sözlerle ifade etti: “Ortaklaşa’nın yeni döneminde desteklediğimiz dört proje, yerel kültür politikalarının gelişimi açısından ilham verici ortak noktalara sahip. Balıkesir Ayvalık, Diyarbakır, Van Gürpınar ve Bursa Osmangazi’de hayata geçirilecek bu çalışmalar; yerel hafızayı bugünün kültür-sanat üretimleriyle buluştururken kültüre erişim imkânlarını genişletmeyi ve sivil toplum ile yerel yönetimler arasında kalıcı işbirliği geliştirmeyi hedefliyor. Ayvalık’ta bir sinemanın, Diyarbakır’da tarihî bir evin, Gürpınar’da bir kültür merkezinin ve Bursa’da endüstriyel miras niteliğindeki bir fabrikanın odağında gelişen bu projelerin kültürel mekânları, salt fiziksel alanlar olarak değil, kent sakinlerinin üretim ve karar alma süreçlerine katıldığı kamusal alanlar olarak işlevlendirmelerini çok önemsiyoruz.”
Hangi Şehirde Hangi Proje Hayata Geçecek?
İKSV’nin Ortaklaşa Programı kapsamında dört farklı bölgede özgün çalışmalar yürütülecek:
Ayvalık’ta Tarihi Vural Sineması’nın Dönüşümü
Seyir Kültür-Sanat Derneği ve Ayvalık Belediyesi ortaklığındaki ‘Ayvalık’ta Bir Sinema’ projesi, ilçenin hafızasında yer eden tarihi Vural Sineması’nı canlandırıyor. Altyapısı bütünüyle yenilenecek olan bu mekân; gündüzleri kamusal bir alan, akşamları ve hafta sonları ise bağımsız film gösterimleri, çocuk atölyeleri, kadın yönetmen festivalleri ve gastronomi odaklı etkinliklerin düzenleneceği dinamik bir kültür merkezine dönüşecek.
Diyarbakır’da ‘Mazxana’ (Avlu) Projesi
Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim ve Araştırma Derneği ile Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle, Sur ilçesindeki tarihi bir Diyarbakır evi disiplinlerarası bir üretim alanına çevriliyor. Çokdilli ve çokkültürlü mirasa odaklanan ‘Mazxana’, Diyarbakır Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri’ni tüm yıla yayılan canlı bir program haline getirecek.
Van Gürpınar’da Kapsayıcı Kültür Ağı
Ninova Eğitim Kültür Sanat ve Turizm Derneği ile Van Gürpınar Belediyesi tarafından yürütülen ‘Gürpınar Kültüre Katılım Ağı’, kültürel erişimin az olduğu ilçeler için örnek bir model teşkil ediyor. Gürpınar Kültür Merkezi’nin imkânları güçlendirilerek çocukların, kadınların, gençlerin ve engellilerin doğrudan katılım sağlayabileceği bir yapı kurulacak. Proje kapsamında mahalle buluşmaları ve sözlü tarih çalışmalarıyla yerel bellek yeniden can bulacak.
Bursa’da Romangal İpek Fabrikası’nın Yeniden Doğuşu
Ankara Aks Derneği ve Bursa Osmangazi Belediyesi ortaklığındaki ‘Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi: Endüstriyel Mirastan Ortak Geleceğe’ isimli çalışma, atıl durumdaki tarihi Romangal İpek Fabrikası’nı katılımcı bir kültür merkezine dönüştürüyor. Yerel halkın, zanaatkârların ve gençlerin katılımıyla ipekçilik mirası kayıt altına alınarak geleceğe taşınacak.
İKSV’nin Ortaklaşa Programı’nın sonuçlanmasıyla birlikte Ayvalık, Diyarbakır, Gürpınar ve Osmangazi’de kültürel erişim artarken, yerel yönetimlerle kurulan iş birlikleri de sağlamlaşacak. Böylece sanat, yerelde çok daha görünür bir hale gelecek. Güncel gelişmeleri yakından takip etmek isteyen okurlar, BirGün’ün WhatsApp kanalına ilgili bağlantılardan ulaşabilirler.
