Sosyal medyanın algoritmasıyla karşımıza çıkan bir videoda genç bir adam, erkeklerin doğuştan bir değer taşımadığını ve bu değeri tırnaklarıyla kazıyarak inşa etmeleri gerektiğini savunuyor. “Bize hiçbir şey altın tepside sunulmaz” diyen gencin karşısındaki idolü, kadınların güzelliklerinin doğuştan gelen bir sermaye olduğunu öne sürüyor. Bu bakış açısına göre kadınlar, sadece fiziksel çekicilikleri sayesinde özel jetlerde ve yatlarda lüks bir yaşam sürebiliyorlar.
Erkeklerin doğuştan değersiz olduğuna dair bu inanç, sadece o videodaki gence özgü değil; yaşıtı olan birçok erkek arasında bu fikir hızla zemin kazanıyor. Genç erkeklere başarının sözde kestirme yollarını öğreten sosyal medya fenomenleri, bu kitlenin yeni idolleri haline gelmiş durumda. Bu isimlerin büyük bir kısmı, ‘manosphere’ (erküre) olarak adlandırılan, feminizm karşıtı ve kadın düşmanı söylemlerin merkezi olan çevrimiçi grupların birer parçası. Milyonlarca takipçiye hitap eden bu influencer’lar, sürekli banka hesaplarını sergileyerek ulaştıkları yüksek statüyle övünüyorlar. “Gerçek erkeklik” kodlarını baştan yazdıklarını iddia eden bu kişilerin içerikleri genellikle fitness rutinleri, kadınlarla ilişkiler ve biriktirdikleri servet etrafında şekilleniyor. Ancak bu yayınlarda kadınlara yönelik kullanılan dil oldukça saldırgan: “Kendi değerlerinizi aşırı büyütüyorsunuz, kendinizi dev aynasında görüyorsunuz. Ama aslında hepinizin sunduğu şey aynı çünkü erkekler çok şey istemiyor.”
Statü ve Yakışıklılık Arzusu
Dijital bir platformda izleyiciyle buluşan ‘Erkürenin Merkezine Yolculuk’ adlı belgeselde, bu ekosistemin en popüler isimlerinden biri şu ifadeleri kullanıyor: “Erkeklere erkek olmayı, para kazanmayı, sistemin dışına çıkmayı, emirler yağdıran bir patron olmadan yaşamayı, adam gibi adam olmayı, günümüzde dolaşan o ılık, çelimsiz pısırıklar gibi olmamayı öğretiyorum.”
Bu sert üslup, özellikle sosyal olarak izole edilmiş ve kısa yoldan başarıya ulaşmak isteyen gençleri etkisi altına alıyor. Karşı cinsle sağlıklı bağlar kuramayan ve bu durumun suçunu kadınlara yükleyen ‘incel’ (istemdışı bekâr) toplulukları da bu şiddet odaklı dili hızla benimsiyor.
Manosphere Sözlüğü
◊ Looksmaxxing: Bireyin fiziksel görünüşünü mümkün olan en üst seviyeye çıkarma çabası.
◊ Chad: Son derece çekici, özgüvenli ve kadınlar tarafından tercih edilen ideal erkek tipi.
◊ Stacy: Chad kavramının kadınlardaki karşılığı.
◊ Mogging: Bir kişinin fiziksel özellikleri bakımından başkasından bariz şekilde daha iyi görünmesi.
Görünümü İyileştirme Çabasında Uç Noktalar
Son dönemde manosphere dünyasında adından en çok söz ettiren isim, 20 yaşındaki Braden Peters, yani namıdiğer Clavicular. Onu şöhrete kavuşturan şey, ‘looksmaxxing’ adı verilen görünüm iyileştirme süreci için uyguladığı radikal yöntemler ve bunları kitlesine tavsiye etmesi. Sosyal yalnızlık çeken gençlere ne kadar “değersiz” olduklarını hatırlatan Peters, çıkış yolu olarak statü ve yakışıklılık vaat ediyor. Fiziksel değişim sayesinde kadınları etkileyebileceklerini ve güç elde edebileceklerini savunan gencin ismi; CNN, BBC, The Guardian ve The New York Times gibi dünya devlerinin sayfalarında sıkça geçiyor. Öte yandan, görünüşünü iyileştirmeye çalışırken bu kadın düşmanı ideolojileri reddeden birçok erkeğin de var olduğunu belirtmek gerekiyor.
The New York Times tarafından paylaşılan verilere göre Clavicular’ın vücut ölçüleri oldukça spesifik: 1.88 metre boy, 82 kilo ağırlık ve 79 santim bel ölçüsü. Takma adını aldığı köprücükkemiği genişliği (biakromiyal genişlik) 49.5 santim olarak kaydedilmiş. Yüz hatlarında ise gözbebeği ile ağız arasındaki dikey mesafenin, iki gözbebeği arasındaki yatay mesafeye oranı (orta yüz oranı) 1.07 iken, çene-filtrum oranı 2.6. Genç yayıncı bu matematiksel verilerle yakışıklı olduğunu kabul etse de, kendisini henüz Amerikalı aktör Matt Bomer seviyesinde görmüyor.
Tehlikeli Yöntemler ve İddialar
15 yaşından beri görünümünü değiştirmek için uç yöntemlere başvuran Clavicular’ın babası bir iş insanı, annesi ise ev kadını. Henüz 15 yaşındayken internet üzerinden testosteron sipariş eden gencin bu alışkanlığı, ailesinin tüm engelleme çabalarına rağmen devam etmiş. Sosyal medyada yayılan iddialara göre, fenomen isim altı yıldır kendine testosteron enjekte ediyor ve kilosunu dengede tutmak için bağımlılık yapıcı güçlü maddeler kullanıyor. Hatta yüz hatlarını keskinleştirmek amacıyla çenesini çekiçle kırdığı bile konuşulanlar arasında.
Bir TikTok videosunda Clavicular durumu şöyle özetliyor: “Eğer çekici değilseniz hayatınız cehennem gibidir, ben bunu tecrübe ettim. Sonra görünüşün biraz düzelmeye başlayınca her şey değişiyor.” Yayınları yüz binlerce kişi tarafından takip edilen genç adam, doğrudan kadın düşmanlığı yapmadığını savunsa da, insanları tek bir kalıba indirgemesi ve kadınları bir araç olarak görmesi nedeniyle eleştirilerin odağında.
Sonuç olarak, sosyal medya mecralarında yayılan bu toksik maskülenlik dalgası, özellikle özgüven sorunu yaşayan gençlerin hayatını riske atıyor. ‘Looksmaxxing’ akımının arkasında yatan bu karanlık tablo, fiziksel değişim arzusunu kadın düşmanlığıyla harmanlayarak tehlikeli bir boyuta ulaşıyor.
