İstanbul Modern Sinema, kapılarını bugün açan ve toplamda 4 gün boyunca sürecek olan “Sessiz Film Günleri” etkinliğiyle, yedinci sanatın başlangıç yıllarındaki büyüleyici atmosferi sanatseverlerle buluşturuyor. Eye Filmmuseum ortaklığıyla hayata geçirilen ve Elif Rongen Kaynakçı’nın eş küratörlüğünde hazırlanan bu özel program, 1910 yılından itibaren sinemanın ilk dönemlerine odaklanan 13 filmlik zengin bir seçkiyi bir araya getiriyor.
Geniş Tematik Yelpaze ve Avangart Örnekler
Program, emek ve üretim süreçlerinden doğayı soyut bir dille ele alan avangart sinema çalışmalarına kadar oldukça geniş bir perspektif sunuyor. 20. yüzyılın ilk yıllarındaki moda akımlarını yansıtan yapımların yanı sıra, su altı çekimleriyle dikkat çeken eserlerin de yer aldığı seçki, 5 Nisan tarihine kadar ziyaretçilerini bekliyor.
Erken ve Modern Sinema Arasında Bir Köprü
Etkinlik kapsamında, İran Yeni Dalgası’nın önde gelen isimlerinden Dariush Mehrjui’nin yönettiği “Postacı” filminin Türkiye prömiyeri de yapılacak. Bu gösterim, sinemanın ilk yılları ile modern dönem anlatıları arasında sanatsal bir bağ kurmayı hedefliyor. Dariush Mehrjui, İnek (1969) yapıtının ardından bu filmde İran’daki hızlı Batılılaşma sürecinin toplumda açtığı yaraları irdeliyor. Çekingen bir karakter olan postacı Taghi’nin hayatının, Batı’dan gelen bir girişimci tarafından altüst edilmesini konu alan film, toplumsal baskıları ve bireysel zihinsel dağılmayı hiciv ve alegori yoluyla ekrana taşıyor.
Programın Öne Çıkan Yapımları
Canlı müzik dinletileri ve özel anlatımların eşlik edeceği programda öne çıkan yapımlar şunlardır: Robert Wiene imzalı Raskolnikov (1923), Brezilyalı yönetmen Mário Peixoto’nun henüz 22 yaşındayken yönettiği Limite (1931), Mikhail Kaufman’ın Baharda (Vesnoi, 1929) adlı eseri ve Muhsin Ertuğrul’un 92 yıl aradan sonra gün ışığına çıkan Tamilla (1924) filmi.
Raskolnikov: Tiyatro ve Sinemanın Buluşması
Dostoyevski’nin ünlü Suç ve Ceza eserinden beyazperdeye uyarlanan Raskolnikov, bir cinayet sonrası vicdan azabıyla boğuşan bir gencin dramına odaklanır. Moskova Sanat Tiyatrosu sanatçılarının rol aldığı bu film, tiyatro ile sinema arasında özgün bir etkileşim sahası oluşturur. Natüralist yaklaşımlardan uzaklaşan ve dışavurumcu bir görsel üslup benimseyen yapım, o dönemin estetik arayışlarını simgeleyen en önemli örneklerden biridir.
Muhsin Ertuğrul’un Kayıp Hazinesi: Tamilla
Türk tiyatro ve sinemasının öncüsü, Darülbedayi’nin banisi Muhsin Ertuğrul’un, Ukrayna Foto Sinema İdaresi’nde (VUFKU) görev yaptığı yıllarda çektiği Tamilla, Ferdinand Duchêne’in romanından uyarlandı. Yapım, 1920’li yılların Fransız sömürgesindeki Cezayir’inde geçen sarsıcı bir kadın hikayesini konu alıyor. Çocuk yaştayken babası tarafından satılarak evlendirilen Tamilla’nın, farklı erkekler arasında süregelen sömürü çemberindeki mücadelesi; yoksulluk, annelik ve şiddet sarmalında geçen yalnız hayatı anlatılıyor.
Uzun süre kayıp olduğu sanılan film, Ukrayna’daki arşivlerde tespit edildikten sonra 2019’da Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde ilk kez gösterilmişti. Yapımın Almanya Federal Arşivi’nde (Bundesarchiv) yer alan altı makaralık daha kapsamlı versiyonu ise Türkiye’de ilk defa bu etkinlikte izleyiciyle buluşacak.
Canlı Müzik Performansları ve Sunumlar
Programdaki yedi sessiz filme canlı müzik performansları ve özel sunumlar eşlik edecek. İzleyiciler bu deneyimi; İtalyan piyanist Andrea Goretti, Ekin Fil, Kornelia Binicewicz, Komos grubu, Gonca Varol ve Orhan Deniz & Onur Başkurt’un ezgileri eşliğinde yaşama fırsatı bulacak.
